Светот со нетрпение го очекува самитот на АПЕК, кој започнува утре во Шенжен, бидејќи е најавена историската средба на тројцата најмоќни лидери на планетата – рускиот претседател Владимир Путин, претседателот на САД Доналд Трамп и првиот човек на Кина Си Џинпинг.
Трамп, донекаде обесхрабрен од резултатите од среднорочните избори на кои неговата Републиканска партија беше поразена од демократите на 3 ноември, тргна на азиска турнеја.
Вчера имаше средби на Филипините, а оттаму рече дека постои можност да се сретне со севернокорејскиот лидер Ким Џонг Ун во Кина.
Како што објасни, таа средба ќе зависи од кинескиот претседател, кој треба да го покани Ким на самитот.
Американскиот претседател вчера во Манила изјави дека Ким Џонг Ун сака да се придружи на разговорите во Кина.
„Тој би сакал. Ќе видиме што ќе се случи“, им рече Трамп на новинарите кога го прашаа дали Ким ќе отпатува во Кина, објави Си-Ен-Ен.
Трамп се сретна со севернокорејскиот лидер неколку пати за време на неговиот прв мандат од 2017 до 2021 година во невидено ниво на директна дипломатија што не успеа да го убеди Ким да се откаже од нуклеарното оружје.
Сепак, Трамп постојано нагласуваше дека има пријателски односи со Ким какви што никој друг нема.
Високи американски претставници претходно изјавија дека тој нема непосредни планови за уште еден состанок, додека Северна Кореја изјави дека во моментов не гледа потреба од разговори и ги осуди непријателските политики на САД.
Кога станува збор за односите со Кина, Трамп вчера изјави дека производството на ретки земни метали во САД ќе го достигне нивото на Кина во рок од една година, наведувајќи дека Америка „произведува ретки земни метали во обем невиден досега“.
„Ќе ја стигнеме Кина за 10 месеци. Ќе имаме сè што ни треба за 10 месеци“, изјави Трамп пред новинарите пред состанокот со лидерите на Четворката на Филипините.
Во последниве години, Кина воведе ограничувања за извоз на ретки земни метали, додека САД истовремено го зголемија своето производство.
Сепак, достапните податоци покажуваат дека САД сè уште заостануваат далеку зад Кина.
Според Американскиот геолошки завод, Кина произведе 270.000 метрички тони ретки земни метали во 2025 година, додека САД произведоа 50.000 тони. Кина со децении доминира во производството на овие суровини.
Според Меѓународната агенција за енергија, минатата година Кина учествуваше со 61 процент во светското производство на ретки земни метали од рудници, додека нејзиниот удел во глобалната преработка достигна 92 проценти.
Ретките земни метали се користат во многу секојдневни технологии и се една од главните точки на спор во трговските односи меѓу САД и Кина.
Кина се согласи да ги ублажи некои ограничувања за извоз на ретки земни метали откако Трамп и Си се сретнаа на минатогодишниот самит на Азиско-пацифичката економска соработка (АПЕК).
Вчера, Трамп потпиша еден од најважните договори за време на неговата азиска турнеја – трговски документ со Тајланд, кој, сепак, не претставува конечен трговски договор меѓу двете земји.
За време на церемонијата на потпишување, на која присуствуваше тајландскиот премиер Анутин Чарнвиракул, Трамп ја нагласи важноста на договорот.
„Тоа е заедничка изјава меѓу Соединетите Американски Држави и Кралството Тајланд за меѓусебна трговија. Тоа е многу голем, всушност, многу важен трговски договор“, рече Трамп кога го прашаа што потпишува.
Министерството за надворешни работи на Тајланд претходно соопшти дека двајцата лидери ќе потпишат „заедничка изјава со која ќе се потврди напредокот во преговорите“.
Вашингтон и Бангкок преговараат за трговски договор веќе една година, вклучувајќи опции за намалување на царините. Трамп рече дека деталите од договорот ќе бидат договорени во наредните недели.
Американскиот претседател Доналд Трамп, индискиот премиер Нарендра Моди, јапонскиот премиер Санае Такаичи и австралискиот премиер Ентони Албанезе, исто така, изразија сериозна загриженост за економските притисоци, вклучително и произволните ограничувања на извозот, во изјава по состанокот во Манила, објави Би-Би-Си.
Лидерите на земјите што ја сочинуваат групата Квадрат остро ги осудија сите дестабилизирачки и еднострани потези во Индо-пацифичкиот регион што имаат за цел да ја променат постојната ситуација, вклучително и употребата на сила или принуда, оценувајќи дека таквите дејствија поттикнуваат тензии и го загрозуваат регионалниот мир и стабилност.
Лидерите на Квадрат, исто така, се согласија да ги спроведат своите први летови за обука за поморско набљудување во Пацификот следната година и да ја зајакнат соработката за сајбер безбедност во Индо-пацифичкиот регион.
Во изјава по првиот самит на четирите земји за повеќе од две години, лидерите на Квадрат ја потврдија важноста на развојот на сигурна вештачка интелигенција, додека изразија „длабока загриженост“ за „економската принуда“ во услови на растечко воено и економско влијание на Кина во Индо-пацифичкиот регион.
На состанокот на лидерите на Квадрат, Трамп ги пофали односите меѓу четирите земји, истакнувајќи дека тие претставуваат „некои од најважните партнерства во светот“ и се меѓу најуспешните земји.
Тој додаде дека „во извесна смисла“ тие се и меѓу најмоќните земји во светот, велејќи дека телефонот и вратата на Белата куќа се секогаш отворени за лидерите на Четворката.

