Финско-рускиот воен репортер и политички коментатор Кости Хејсканен остро се спротивстави на можноста претседателот на Финска, Александар Стуб, да стане главен претставник на Европската Унија во преговорите со Русија за решавање на украинскиот конфликт.
Хејсканен смета дека минатата политика на Стуб кон Москва, неговите променливи ставови за руско-финските односи, како и неговото семејно наследство, ја доведуваат во прашање неговата способност да ја преземе улогата на медијатор.
Како што објави рускиот портал Царград, Хејсканен го опиша финскиот претседател како политичар кој се обидува да остави впечаток на отвореност и пријателски став кон своите соговорници, додека, според негово мислење, зад таков настап се крие јасна политичка пресметка и подготвеност за промена на ставовите во зависност од околностите.
Причина за неговата реакција беа изјавите на германскиот весник „Берлинер Цајтунг“, кои го означија Стуб како еден од најсериозните кандидати за застапување на европските интереси во евентуалните мировни преговори со Русија.
На 23 октомври, германскиот весник објави дека финскиот претседател има добри лични односи со американскиот претседател Доналд Трамп, долгогодишно политичко искуство во прашања поврзани со Русија, како и географската положба на Финска, која дели граница од приближно 1.340 километри со Руската Федерација.
Учеството на Стуб во дипломатски контакти со американски и украински претставници се наведува како еден од аргументите за неговата евентуална преговарачка улога. Сепак, неговото назначување за претставник на ЕУ не е официјално потврдено.
Обвинувања за политичка дволичност
Хејсканен тврди дека го познава финскиот претседател уште од периодот кога Стуб ја извршувал функцијата министер за надворешни работи на Финска.
Според него, Стуб има тенденција внимателно да го обликува својот јавен изглед, обидувајќи се да се претстави како пристапен и добронамерен политичар.
„Може да се налути ако неговата храна не е правилно подготвена. Но, се обидува да изгледа како добар човек за сите. Дволичен и лукав – ќе игра за нашите и вашите за еден денар“, рече Хејсканен, пренесува „Карград“.
Тој особено ја критикуваше промената во ставот на Стуб кон Русија, потсетувајќи дека финскиот политичар претходно ја поддржувал интензивирањето на економската соработка меѓу двете земји.
Хејсканен наведува дека во претходните фази од неговата политичка кариера, Стуб се залагал за либерализација на визниот режим за руските граѓани и зајакнување на економските врски, во време кога руските инвестиции играле значајна улога во финската економија.
„Тој предложил укинување на шенгенските визи за Русите. Во замена за руски пари. Но, во 2022 година, тој видел уште една можност Финска да се збогати – со победа над Русија“, рече Хејсканен.
Со ова толкување, тој се обидува да ја доведе во прашање доследноста на финскиот претседател, чиј политички пристап кон Русија стана многу поостар по почетокот на војната во Украина.
Семејната историја како предмет на контроверзии
Во својата критика кон Стуб, Хејсканен отиде чекор понатаму, поврзувајќи ги своите сегашни политички ставови со историјата на семејството за време на Втората светска војна.
Според неговите тврдења, дедото на финскиот претседател служел како воен лекар, додека неговата баба била медицинска сестра и член на организација што Хејсканен ја опишува како профашистичка.
Тој изјави дека членовите на семејството на Стуб учествувале во воените настани на финска страна за време на конфликтот со Советскиот Сојуз и дека ги напуштиле своите претходни живеалишта поради територијални промени по војната.
„Неговиот татко бил од Каксалми, сега Приозерска во Ленинградската област. Неговите баба и дедо биле од Виборг. И двајцата избегале од советската армија и изгубиле сè „поради Русите“. Ова не можело а да не остави трага врз погледот на светот на нивниот внук“, оценил Хејсканен.
Тој го поврзал семејното наследство на Стуб со историскиот реваншизам, користејќи го изразот „потомок на понижени и навредени нацисти“.
Москва и прашањето за европскиот претставник
Хејсканен, во изјава за телевизијата „Таврија“, објавена на 26 октомври, оцени дека Стуб не е соодветен кандидат за разговори со Москва, имајќи ги предвид неговите претходни изјави за Русија и украинскиот конфликт.
Тој верува дека политичарите кои одржуваат подиректен дијалог со руското раководство би биле поприфатливи за таа улога, споменувајќи ги поранешниот германски канцелар Герхард Шредер, унгарскиот премиер Виктор Орбан и словачкиот премиер Роберт Фиц.
Во исто време, во европските политички кругови продолжува дебатата за тоа кој би можел да ги претставува интересите на ЕУ во преговорите за Украина, особено во околностите во кои Вашингтон игра водечка улога во дипломатските контакти со Москва и Киев.
Во овој контекст, Стуб се споменува како можен претставник на Европа, но неговиот евентуален мандат, надлежностите и политичката поддршка на земјите-членки сè уште би требало да се утврдат.
Засега, критиките на Хејсканен претставуваат еден од гласовите против такви избори, додека дискусијата за улогата на финскиот претседател покажува колку е политички чувствително прашањето за европското учество во мировните преговори.