Владата на САД депортираше повеќе од 25.000 луѓе во трети земји според тајни договори со 35 земји кои се согласиле да прифатат луѓе со кои немаат врски, покажува глобална новинарска истрага објавена денес.
Откако претседателот на САД, Доналд Трамп, се врати во Белата куќа во јануари 2025 година, Вашингтон склучи договори со земјите од Латинска Америка, Африка и Пацификот за испраќање странци кои не можат легално да се вратат во нивните матични земји.
Истрагата ја спроведоа 72 новинари од 23 медиуми во 15 земји, а беше објавена од конзорциумот „Забранети приказни“.
Повеќе од 25.000 луѓе испратени во 28 земји
Според истрагата, владата на САД издвоила најмалку 410 милиони долари (357 милиони евра) во плаќања на земјите домаќини или агенциите на Обединетите нации кои олеснуваат враќање.
До 31 август 2026 година, најмалку 25.447 лица се префрлени во 28 земји врз основа на тие договори. Околу 20.000 од нив завршија само во соседно Мексико.
Условите на договорот се разликуваат, меѓу другото, според тоа кои националности можат да бидат прифатени и дали земјите можат да прифатат луѓе со криминално досие.
„Забранети приказни“ известува дека 49 од 54 африкански земји биле контактирани за да прифатат депортирани лица кои не се нивни државјани.
На почетокот на 2026 година, АФП објави притисок на Вашингтон врз африканските земји, вклучувајќи закани за царини, суспензија на визи или намалување на помошта за да ги натера да прифатат депортирани лица.
Адвокатите изјавија за АФП дека депортираните лица се „во правна црна дупка“ по нивното пристигнување и понекогаш им се одземаат нивните права.
Преговорите ги водеше малку позната канцеларија на Стејт департментот
Поголемиот дел од преговорите и плаќањата ги водеше Канцеларијата за ремиграција, малку позната служба на американскиот Стејт департмент основана во мај 2025 година, според „Забранети приказни“.
Раководител на канцеларијата е Кристијан Јове Ерхард, 41-годишен дипломат кој, меѓу другото, работел како безбедносно аташе во неколку амбасади.
„Забранети приказни“ конкретно го опишува случајот со Камерун, кој во декември потпиша меморандум со САД за прифаќање на депортирани лица.
Една недела подоцна, Вашингтон потпиша петгодишна програма за здравствена помош со Камерун во вредност од околу 400 милиони долари (348 милиони евра).
Во јануари, Стејт департментот одобри уште 30 милиони долари (26 милиони евра) за Канцеларијата на Високиот комесар на ОН за бегалци (УНХЦР) во Камерун за „олеснување на доброволното враќање на бегалците и борба против нелегалната миграција“.
Првиот авион со депортирани лица слета во Камерун на 14 јануари.
Палау се согласи да прими 75 лица
Некои договори вклучуваат директни плаќања на владите.
Палау, архипелаг во Пацификот со помалку од 18.000 жители, се согласи во декември да прими 75 државјани на трети земји во замена за 6,54 милиони евра. Досега само три лица се испратени таму.
Од вкупно околу 357 милиони евра наменети за договорите, интерните документи на Стејт департментот покажуваат дека околу 70,6 милиони евра се наменети за владите потписнички.
Остатокот е наменет за меѓународни организации, вклучувајќи околу 155,1 милиони евра за Меѓународната организација за миграција (ИОМ) и околу 107,2 милиони евра за УНХЦР.
Овие две агенции на ОН, чија задача е заштита на човековите права, беа критикувани поради ова. УНХЦР изјави за „Забранети приказни“ дека не е страна во тие договори и дека користи американски средства во согласност со својот мандат за зајакнување на системот за азил.
Портпаролот на ИОМ изјави дека организацијата е свесна дека Вашингтон користи финансиска помош за да ги промовира сопствените приоритети, но дека прифаќа американски пари за „подобрување на животот на засегнатите мигранти“.
Тој додаде дека ова не значи одобрување на депортации.