Отворањето на првата израелска амбасада во Љубљана во среда, на кое ќе присуствува и израелскиот министер за надворешни работи Гидеон Саар, го илустрира значителното затоплување на односите меѓу Израел и Словенија по враќањето на власт на националистот Јанез Јанша, пишува француската новинска агенција АФП во среда.
Односите меѓу двете земји нагло се влошија за време на претходната централно-левичарска влада на Роберт Голоб, која ја нарече воената офанзива на Израел во Газа „геноцид“.
Откако се врати на функцијата премиер кон крајот на мај, функција што претходно ја извршуваше три пати помеѓу 2004 и 2022 година, Јанез Јанша го укина ембаргото за оружје врз Израел и ја укина забраната за влез на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху и двајца од неговите министри.
Тој, исто така, ја укина забраната за увоз на производи од израелските населби во окупираниот Западен Брег.
Овие мерки го наведоа Саар да го нарече „пријател на Израел“ во соопштение објавено во јули.
Од своја страна, либералната партија на Голоб, Движење за слобода (GS), го осуди потегот како „quid pro quo“ за Јанез Јанша, обвинувајќи го дека имал корист од израелската поддршка за време на кампањата за парламентарните избори во март.
Обвинувањата се фокусираат на видеа кои наводно откриваат корупција во владата на Голоб, а неколку медиуми го припишуваат производството на видеата на израелската приватна разузнавачка фирма Black Cube.
Јанез Јанша го призна состанокот со претставникот на Black Cube, но негираше дека ја наредил операцијата.
Во порака на X во понеделник, тој објави дека едноставно сака да „ја нормализира словенската надворешна политика и да ја поправи штетата“ што неговиот претходник наводно ја предизвикал врз интересите на словенскиот народ.
Јанша, исто така, истакна дека „ниту една компетентна меѓународна институција не утврдила дека во Газа се случил геноцид“, истакнувајќи дека постапките покренати против Израел пред Меѓународниот суд на правдата сè уште се во тек.
Во порака објавена кон крајот на август, Бенјамин Нетанјаху му се заблагодари за ветото на нацрт-заедничката изјава на ЕУ со која се осудуваат израелските планови за проширување на населбите на окупираниот Западен Брег.
„Ви благодарам, премиере Јанша, за вашата храброст и јасност во лицето на лицемерието на ЕУ“, напиша тој на X.
„Непријатна ситуација“
Сепак, оваа нова позиција не ужива едногласна поддршка во земјата, каде што партијата на поранешниот премиер Голоб освои најмногу гласови на парламентарните избори, но не успеа да формира влада.
Неколку групи за човекови права најавија протести за среда против отворањето на амбасадата, која се наоѓа во близина на Министерството за одбрана.
И според анкетата спроведена од дневниот весник Дело во јуни, 56% од Словенците се против поблиски врски со Израел, додека 14% се за.
Поранешниот словенечки претседател Данило Тирк ја опиша ситуацијата како „многу непријатна“.
„Словенија стана инструмент на израелската политика“, изјави тој за АФП, сугерирајќи дека Јанез Јанша има лични интереси во Израел и можеби „има идни планови“ за себе.
Во саботата, колумнист за дневниот весник Дневник ја критикуваше произраелската дипломатија на владата, наведувајќи дека „никој не одобрил таква промена на насоката“.
„Јанша сега е тројански коњ за САД и Израел“ во рамките на ЕУ, заземајќи го местото на Виктор Орбан, кој беше соборен по поразот на унгарските парламентарни избори во април, додаде колумнистот.
Сар ќе биде придружуван на неговата посета од делегација бизнисмени кои ќе истражуваат начини за зајакнување на економската соработка, според словенечкото Министерство за надворешни работи.
Израел и Словенија воспоставија дипломатски односи во 1992 година, но досега еврејската држава немаше постојана амбасада во Љубљана, потпирајќи се на амбасадори кои не се резиденти.