Се сеќавате на сомалиските пирати? Тие се вратија на глобалната сцена и стануваат сериозен проблем, а зад сè е пренасочувањето на американските ресурси и хаосот што го предизвика конфликтот меѓу САД и Иран, пишува CNBC.
Пиратските напади во Црвеното Море и Аденскиот Залив речиси целосно се смирија откако го достигнаа врвот околу 2010 година, главно благодарение на патролите на американската морнарица и меѓународната коалиција.
Но, како што војната со Иран ги исцрпува американските воени ресурси и ја поттикнува регионалната нестабилност, се создадоа совршени услови за враќање на озлогласените пирати.
Само на 17 август, осум вооружени мажи го пресретнаа и го киднапираа товарниот брод Лутуф на околу четири наутички милји од сомалискиот брег.
Еден месец претходно, вооружена група во Аденскиот Залив го киднапираше танкерот МТ Асана, кој плови под знамето на Танзанија и транспортира нафта и хемикалии, и го влечеше кон сомалискиот регион Пунтланд.
On August 17, the general cargo vessel LUTUF (76m, flag: Cameroon) was boarded by at least eight pirates off Somalia’s southern coast, roughly 4.5nm south of Maraya. Crew reported safe; EUNAVFOR Atalanta is monitoring.
LUTUF had departed Tekirdag, Turkey on July 23, bound back… pic.twitter.com/hd7ueX7PHa
— Windward (@WindwardAI) August 18, 2026
Драматично зголемување на ризикот за превозниците
За локалните банди во Сомалија – земја која моментално се соочува со силна суша, хроничен глад и намалена меѓународна помош – профитот од киднапирањата стана премногу привлечна за да се пропушти.
Од друга страна, тоа создаде огромни нови проблеми за превозниците бидејќи истовремено се обидуваат да ги избегнат нападите на Хутите, плаќаат астрономски премии за осигурување и размислуваат дали воопшто вреди да се плови по таа рута.
„Враќањето на пиратите носи дополнителна, исклучително висока неизвесност. Сопствениците на бродови кои веќе одлучија да го заобиколат Црвеното Море сега се уште поцврсти во својата одлука“, предупредува Иан Ралби, експерт за поморско право и раководител на безбедносната компанија I.R. Consilium.
Според извештаите на Обединетите нации, јеменските Хути и вооружените групи во Сомалија неодамна развија исклучително блиски врски, главно преку шверц на оружје, обука на терен и споделување разузнавачки информации.
„Ризиците би можеле да пораснат до невидени размери“
„Доколку терористичката група Ал-Шабаб и Хутите официјално формираат сојуз за да ја преземат контролата врз Црвеното Море, теснецот Баб-ел-Мандеб и Аденскиот Залив, и ги вклучат сомалиските пирати во оваа приказна, правилата на играта во регионот целосно ќе се променат“, предупредува Кори Ранслем, првиот човек на компанијата за поморска безбедност „Драјад Глобал“.
„Ова би значело дека технологијата на Хутите, вклучувајќи ги водените ракети, беспилотните летала и целата нивна опрема, ќе падне во рацете на сомалиските пирати. Во тој момент, ризиците на море растат до невидени размери“, додаде Ранслем.
Организацијата „Глобална иницијатива против транснационален организиран криминал“, која го следи овогодинешниот бран киднапирања, во својот извештај наведува дека пиратите побарале дури десет милиони долари откуп за ослободување на бродот „Еурека“, киднапиран на 2 мај.
Кинескиот рибарски брод „Лијао Донг Ју 578“, кој беше киднапиран во јануари, беше ослободен во март откако беше платен откуп од помеѓу 1,2 и 1,5 милиони долари.
Танкери полни со скапа нафта станаа цел
Покрај сето тоа, како што цените на нафтата дивеат на светскиот пазар, се зголемува и вредноста на товарот на танкерите што минуваат низ тие рути.
Така, пиратите се најдоа во позиција да држат пратки во вредност од десетици милиони долари под закана со оружје, забележува Мет Рајзенер, виш советник за национална безбедност во Центарот за поморска стратегија.
„Нападите на Хутите во Црвеното Море ги принудија бродовите да пловат поблиску до сомалискиот брег, веднаш до жариштата на пиратството. Со толку високи цени на нафтата и гасот, овие танкери станаа неверојатно вреден, но и исклучително ранлив плен“, објаснува Рајзенер.
Најновите киднапирања јасно го потврдуваат ова: од четирите комерцијални бродови заробени од сомалиските пирати помеѓу април и јули, дури три беа танкери што превезуваа нафтени производи.
„Секој во поморскиот сектор денес мора секојдневно да пресметува каков е вистинскиот ризик од навигацијата“, заклучува Ралби.