Аналитичарите на Обединетите нации заклучија дека авионите Боинг 727, кои биле дел од истрагата на Ројтерс за мрежата на американски воени добавувачи, биле користени за транспорт на платеници, оружје и дронови за Силите за брза поддршка (RSF) на Судан.
Овие податоци се вклучени во нацрт-извештајот на ОН што ќе биде објавен во септември, пишува Ројтерс.
Наодите откриваат клучни нови детали за логистичката поддршка за RSF, паравоената група што истражителите на ОН ја обвинуваат за извршување геноцид во регионот Дарфур во Судан.
„Панелот добил сигурни информации од четири извори дека авионот превезувал борци и платеници на RSF, како и воена опрема, вклучувајќи беспилотни летала и оружје“, се вели во извештајот.
Ројтерс откри во истрагата од 15 јули дека три стари авиони Боинг, управувани од компании поврзани со Стивен Шаулис, поранешен член на американските специјални сили и долгогодишен добавувач на владата на САД, биле превезени од Чад до логистичките центри на RSF во Судан, Либија и Сомалија.
Новинската агенција претходно објави дека еден од авионите, Боинг 737, превезувал борци на RSF во времето на неговото уништување во мај 2025 година, но содржината на товарот на другите авиони не била позната досега.
Ројтерс не пронашол докази дека Шаулис или неговите компании биле под санкции, ниту дека властите ги обвиниле за прекршоци.
Извештајот, кој го видел Ројтерс, е составен од комисијата на ОН за Судан.
Тоа е тело овластено од Советот за безбедност да го надгледува ембаргото за оружје воведено врз Дарфур во 2004 година.
Нацртот сега е доставен до Советот за безбедност на преглед пред официјално објавување.
Суданската граѓанска војна избувна во 2023 година поради судир меѓу военото раководство и RSF околу плановите за интегрирање на силите за време на неуспешната транзиција кон цивилно владеење.
Се проценува дека стотици илјади луѓе починале оттогаш, а борбите го продлабочија гладот и ширењето на болестите, создавајќи го она што ОН го опишува како најлошата хуманитарна криза во светот.
Намерни чекори за да се избегне откривање
Во извештајот на ОН се вели дека три Боинг 727 – еден продаден во Бразил на компанија поврзана со Шаулис и два купени од Калита Чартерс II од Мичиген – се појавиле во Чад во ноември 2024 година и летале од воениот дел на аеродромот во Нџамена.
Адвокат на Калита изјави за Ројтерс дека компанијата извршила темелна проверка пред да го продаде авионот и дека не се забележани прекршувања на санкциите.
Панелот на ОН истакнува дека движењата на ниту еден од трите авиони не се евидентирани откако пристигнале во Нџамена.
Аналитичарите се сомневаат дека екипажите презеле „намерни чекори за да избегнат откривање за време на летот“, но не дадоа дополнителни детали.
Ројтерс го следеше движењето на Боингот од Нџамена до центрите на RSF во Либија и Судан користејќи сателитски снимки, податоци од мобилни телефони и видео со отворен код.
Сепак, дури и Ројтерс не можеше да најде записи за летовите на независни служби кои ги следат сигналите што авионите нормално ги емитуваат.
„Репортерите за безбедност (RSF) го користеа воздушниот коридор Нџамена-Њала за транспорт на борци, странски платеници и воена опрема, вклучувајќи беспилотни летала и оружје, до Дарфур“, се вели во извештајот на ОН.
Според документите што ги виде Ројтерс, Шаулис и неговиот деловен партнер Крег Мунро се ко-сопственици на јужноафриканската компанија „Контрактор ервејс“, која купи два „Боинг 727“ од Калита.
Мунро претходно изјави за Ројтерс дека „Контрактор ервејс“ никогаш немал никакви врски со RSF.
Тој ги коментираше наодите на Ројтерс за слетувањето на авионот во Њал и либиската Куфра, велејќи дека „според нивните сознанија, тие се неточни“.
Одделот за цивилен транспорт на Чад соопшти дека ниту еден од „Боинговите“ немал дозвола да лета надвор од земјата.
Тие нагласија дека не управуваат со воена авијација ниту обезбедуваат услуги за следење на летовите.
Колумбиски платеници
Покрај податоците за авионот „Боинг 727“, истражителите на ОН детално го опишуваат и обемот на поддршката што RSF ја добиле од колумбиските платеници.
Тие биле ангажирани од компанија од Обединетите Арапски Емирати, а ОН ги смета проценките за 1.500 до 2.000 борци за веродостојни.
Колумбиските платеници, познати како „Пустински волци“, воспоставиле база во Њала во март 2025 година.
Според извештајот, тие се бореле на страната на RSF, управувале со беспилотни летала и учествувале во планирањето на операциите за време на опсадата и заземањето на градот Ал-Фашир во Дарфур во октомври 2025 година.
Истрагата утврдила дека платениците биле ангажирани од Групата за глобални безбедносни услуги (GSSG) со седиште во ОАЕ.
За време на нападот на RSF врз Ал-Фашир минатата година, стотици невооружени мажи биле убиени, жени биле силувани, а деца киднапирани.
Портпарол на мисијата на ОАЕ во ОН изјави за Ројтерс дека властите на Емиратите ја истражувале GSSG.
Тие откриле дека компанијата „не е вклучена во никакви платенички активности во Судан и нема врска со лица за кои се тврди дека се платеници во Судан“.
Портпаролот додаде дека GSSG „работи во целосна согласност со законите и прописите на ОАЕ и меѓународното право“.