НАТО забрзано бара поефикасни и поевтини начини за одбрана од беспилотни летала, бидејќи во пракса се покажа дека е прескапо да се користат борбени авиони за соборување на беспилотни летала, кои често чинат многу пати помалку.
За ова се разговараше на вториот настан за Денот на индустријата на AIRCOM во воздухопловната база Рамштајн во Германија, каде се собраа воени претставници и претставници на европската одбранбена индустрија, а за кој пишуваше Еуроњуз.
Причина за дополнителна загриженост беа неодамнешните инциденти во Европа – падот на дрон на куќа во Романија, упадот на беспилотно летало во воздушниот простор на Литванија и привременото прекинување на аеродромот во Минхен поради сомневање за присуство на дрон.
Прескапо е да се соборат евтини дронови
Кога беспилотно летало влегува во воздушниот простор на НАТО, се активира операцијата Eastern Sentry, при што борбените авиони полетуваат за да ја следат или соборат целта.
Сепак, таквите интервенции се многу скапи.
Некои беспилотни летала се произведуваат за помалку од 100.000 евра, додека пресретнувањето од пар борбени авиони може да чини повеќе од 85.000 евра, а тоа е пред истрелување на проектилите.
Заменик-командантот на Здружената воздушна команда на НАТО, генерал-полковник Гијом Томас оцени дека масовната употреба на беспилотни летала во војната во Украина претставува заеднички предизвик за Алијансата.
Како што рече, НАТО мора да биде пред своите противници во три области – трошоци, производство и иновации – што бара многу поблиска соработка меѓу војската и индустријата.
Експертот за надворешни работи на Европскиот совет, Улрике Франке, истакна дека беспилотните летала донесоа „маса на бојното поле“, поради што повеќе не е одржливо да се користат скапи системи против евтини авиони.
Таа смета дека соработката со Украина стана неопходна за НАТО да развие ефективни решенија.
Украина покажа каде е најголемиот проблем
Украинскиот офицер Олександар Воробјов изјави дека најголемиот проблем на украинската воздушна одбрана не е недостатокот на пресретнувачи, туку доверливото откривање на мали беспилотни летала.
Според него, радарите што ги има Украина генерално не се дизајнирани да детектираат такви цели, поради што авионите повремено исчезнуваат од радарските екрани.
Ова го спречува целосно автономното работење на беспилотните летала-пресретнувачи, кои мора рачно да се контролираат во тие моменти.
Европската индустрија развива нова генерација на одбрана
На состанокот, околу 35 компании презентираа нови решенија за борба против дронови – од радарски системи до беспилотни летала пресретнувачи и специјализирани ракети.
Француско-британската компанија МБДА претстави нова ракета дизајнирана да соборува поголеми беспилотни летала како иранскиот Шахед, кои ќе бидат интегрирани во германскиот систем за воздушна одбрана Skyranger 30.
Првите испораки на тој систем за германската бригада во Литванија се очекуваат во 2027 и 2028 година.
Турската компанија Аселсан нагласи дека најважната лекција од војната во Украина е доверливоста на системот и примената на вештачката интелигенција, која го скратува времето потребно за донесување одлука за пресретнување на цел.
Украинското искуство стана вредно за НАТО
Иако украинските компании не учествуваа на настанот, бидејќи беше наменет исклучиво за компании од земјите членки на НАТО, искуствата од Украина беа една од главните теми.
Француската компанија Алта Арес, која развива системи базирани на вештачка интелигенција за извидувачки и борбени дронови, соопшти дека нејзините основачи соработуваат со украинските единици од почетокот на војната за да развијат технологија прилагодена на реалните услови на фронтот.
Претставниците на компанијата оценија дека Европа нема да има проблем со вишок на производители, туку со огромна побарувачка за одбранбени системи против дронови.
На ист став е и украинскиот офицер Воробјов, кој го поздрави зголеменото присуство на европски компании во Украина, оценувајќи дека тоа е вистинскиот пристап, иако, како што вели, дошол нешто подоцна од потребното.