Во текот на изминатите две недели, Европа се соочи со исклучително силен топлотен бран, кој научниците го опишаа како најлошиот забележан настан на екстремна топлина на овој континент, а кој, според нивните проценки, беше можен само поради климатските промени.
Сега, нова, зачудувачка проценка на бројот на жртви дополнително ги нагласува опасностите што ги претставува брзото затоплување на планетата.
Во студија која сè уште не е рецензирана од колеги, Кристофер Калахан, климатски научник и доцент на Универзитетот Индијана во Блумингтон, проценува дека 20.390 смртни случаи поврзани со топлината се регистрирани низ цела Европа помеѓу 22 и 28 јуни.
Анализата на Калахан, која моментално е достапна на серверот за публикации Zenodo, се базира на претходно развиен статистички модел кој проценува како стапките на смртност се менуваат со зголемувањето на температурите низ Европа.
Тој верува дека неговите резултати се квалитативно конзистентни со извештаите од теренот за зголемениот број на смртни случаи од почетокот на топлотниот бран, објавува Gizmodo.
Во Франција, која го забележа својот најжежок ден досега на 23 јуни, здравствените власти пријавија повеќе од 1.000 дополнителни смртни случаи помеѓу 24 и 27 јуни, додека погребалните домови во Париз се преоптоварени, објавува агенцијата Франс-прес.
„Европа е континентот што најбрзо се затоплува на Земјата, двојно побрзо од светскиот просек“, рече генералниот директор на Светската здравствена организација (СЗО), Тедрос Аданом Гебрејесус.
„Во моментов, 150 милиони луѓе живеат под влијание на екстремна топлина, стотици луѓе починаа, училиштата се затворени, а електричните мрежи се под огромен притисок.“
Топлината е најсмртоносната природна опасност во Европа
Ново истражување од World Weather Attribution, меѓународна научна организација што проучува како климатските промени влијаат врз веројатноста и интензитетот на екстремните временски настани, покажува дека топлотните бранови во Европа предизвикуваат повеќе смртни случаи од сите други природни опасности заедно.
Се проценува дека во 2003 година, за време на првиот голем топлотен бран во овој век, повеќе од 70.000 луѓе починале низ цела Европа.
Оттогаш, мерките за прилагодување кон климатските промени доведоа до намалување на смртните случаи во подоцнежните летни сезони, како онаа во 2006 година, но според Калахан, можноста за масовна смртност од екстремна топлина сè уште останува многу висока во светот што постојано се затоплува.
За да го процени бројот на смртни случаи од јунскиот топлотен бран низ целиот континент, тој користел воспоставен статистички модел кој ја проценува смртноста поврзана со топлината во повеќе од 900 поднационални региони на Европа помеѓу 2015 и 2019 година.
Моделот проценува како се менуваат неделните стапки на смртност со зголемувањето на температурите, земајќи ги предвид нормалните сезонски модели и регионалните разлики.
Моделот покажа дека ризикот од смртност брзо се зголемува со зголемувањето на дневните максимални температури.
Деновите над 40 степени Целзиусови предизвикуваат зголемување на неделните стапки на смртност за повеќе од 6 проценти во споредба со деновите околу 25 степени Целзиусови.
Резултатите покажуваат дека потоплите региони се помалку ранливи на топлина, што е во согласност со доказите за адаптација.
Но, кога температурите се искачија над 40 степени целзиусови, потоплите региони доживеаја поголем ризик од смртност, што укажува дека ефективноста на напорите за адаптација може да биде ограничена од екстремно зголемување на температурата.
Потоа Калахан го применил овој прилагоден модел на топлотниот бран од јуни 2026 година, споредувајќи ги неделните температури со нивните соодветни просеци врз основа на климатските податоци од 1991 до 2020 година.
Ова му овозможило да ја процени прекумерната смртност поврзана со овој настан, откривајќи дека бројот на смртни случаи надминал 20.000.
„Огромното мнозинство од смртните случаи веројатно се случиле во текот на неделата од 22 до 28 јуни, кога температурите достигнале врв над 40 степени целзиусови во многу земји.
Највисоките смртни случаи се проценети во Франција (5.210), Германија (4.543), Шпанија (3.163) и Италија (2.709)“, се вели во студијата.
Приближувајќи се кон границите на климатската адаптација
Наодот на Калахан е всушност статистичка проценка врз основа на прелиминарни податоци, а не официјална бројка за вишок смртни случаи низ цела Европа.
Покрај тоа, неговата анализа сè уште не е оценета од други научници.
Сепак, тој верува дека неговата студија „ја истакнува забрзаната закана од масовни смртни случаи од топлина во Европа и покрај претходните адаптации на топлина“.
Како што климата на Земјата продолжува да се затоплува, ваквите настани ќе стануваат сè почести и поинтензивни. Студија на World Weather Attribution покажа дека екстремните топлотни бранови брзо се зголемуваат, при што ваквите настани се десетици до стотици пати поверојатни од 2003 година, а практично невозможни пред само 50 години.
„Секој тон испуштен CO2 значително ја зголемува просечната глобална температура, а со тоа и локалните екстремни температури“, рече Калахан во својот извештај.
„Со оглед на континуираното зголемување на емисиите на фосилни горива и потенцијалот за екстремни настани, дури и ако човештвото преземе брза декарбонизација, ќе биде потребно значително зголемување на инвестициите во адаптација за да се намали идната смртност од топлина.“
За потсетување, метеоролозите претходно објавија дека по краток одмор, Европа ќе биде погодена од нов топлотен бран.