Претседателот на САД, Доналд Трамп, и иранскиот претседател, Масуд Пезешкијан, потпишаа Меморандум за разбирање со кој се формализира прекинот на непријателствата меѓу САД и Иран и се продолжува постојното примирје за дополнителни 60 дена.
Договорот стапи во сила веднаш по електронското потпишување, а во следниот период двете страни ќе водат преговори за постигнување трајно мирно решение.
Меморандумот беше потпишан електронски, без претходно најавена церемонија во Швајцарија.
Трамп го потпиша документот за време на престојот во Франција, кратко пред вечерата со францускиот претседател Емануел Макрон во Версајската палата, по завршувањето на самитот на Групата седум (Г7). Во исто време, договорот во Техеран го потпиша претседателот на Иран, Масуд Пезешкијан.
Договорот вклучува 14 клучни точки кои треба да придонесат за смирување на тензиите и нормализирање на односите меѓу двете земји.
Меѓу најважните одредби е повторното отворање на Ормутскиот теснец за меѓународен поморски сообраќај, укинувањето на американската поморска блокада на иранските пристаништа, постепеното укинување на економските санкции против Иран, како и одмрзнувањето на дел од иранските средства што се наоѓаат во странство.
Исто така, се планира да се формира инвестициски фонд вреден 300 милијарди долари наменет за повоена обнова и економски развој на Иран.
Иако Соединетите Американски Држави ја поддржаа иницијативата, тие не се обврзаа директно да го финансираат фондот, пишува Би-Би-Си.
Една од централните точки на договорот се однесува на нуклеарната програма на Иран.
Иран вети дека нема да развива ниту да стекнува нуклеарно оружје, додека деталите за идните безбедносни и нуклеарни аранжмани ќе бидат предмет на преговори во следните 60 дена.
Рокот за постигнување конечен договор може да се продолжи со согласност на двете страни.
И покрај постигнатиот договор, меѓусебната недоверба меѓу Вашингтон и Техеран сè уште е изразена.
Претседателот Трамп предупреди дека Соединетите Држави би можеле да преземат понатамошни воени дејствија доколку Иран ги прекрши условите на договорот.
Од друга страна, претседателот на иранскиот парламент и главен преговарач Мохамед Бакер Калибаф изјави дека Иран останува претпазлив и внимателно ќе го следи спроведувањето на договорените мерки.
Веста за договорот имаше позитивен ефект врз светските пазари. Цените на нафтата паднаа по најавите за нормализирање на пловидбата низ Ормутскиот теснец, еден од најважните енергетски коридори во светот.
Сепак, по предупредувањата на Трамп за можно обновување на конфликтот, цената на нафтата повторно регистрираше благ пораст.
Иранските власти оценија дека преговорите постигнале значајни политички и економски цели, вклучително и укинување на санкциите и ослободување на замрзнатите финансиски ресурси.
Фотографиите од потпишувањето на договорот беа претставени во иранските медиуми како историски момент и прв формален договор меѓу американски претседател и Иран од основањето на Исламската Република во 1979 година.
Иако меморандумот претставува значаен чекор кон смирување на повеќемесечниот конфликт, останува да се види дали последователните преговори ќе доведат до траен мировен договор и долгорочна стабилизација на односите меѓу двете земји.