Саудиска Арабија тивко почна да им дозволува на богатите странски жители да купуваат алкохол, што претставува голема промена по 73 години забрана.
Коментаторите очекуваат дека олабавувањето на регулативите на крајот ќе се прошири и на туристите, што е дел од пошироките социјални и економски реформи во кралството, пишува Би-Би-Си.
Дискретна трговија во дипломатскиот кварт
Со децении, Дипломатскиот кварт во Ријад се издвојуваше од остатокот од главниот град како богата енклава на амбасади и луксузни резиденции.
Сега во еден незабележителен, необележан комплекс во таа ексклузивна населба, се отвори мала продавница за да служи како дискретен полигон за тестирање на една од најчувствителните промени во саудиската политика – контролираната продажба на алкохол на богати немуслимански странци.
Саудиска Арабија, дом на две од најсветите места на исламот, ја забрани продажбата на алкохол во 1952 година.
Сепак, под водство на престолонаследникот Мохамед бин Салман, кралството воведе сеопфатни реформи во последниве години, претставувајќи се како поумерено општество отворено за инвестиции.
Кината беа повторно отворени, се одржаа големи музички фестивали, беше укината забраната за возење за жени и беа ограничени овластувањата на верската полиција.
Сепак, тивкото воведување на легална продажба на алкохол е веројатно најсмелиот експеримент досега.
Строги правила за купување
Продавницата за алкохол првпат се отвори во јануари 2024 година, но влезот првично беше ограничен на немуслимански дипломати.
Според новите правила, воведени без претходна најава на крајот на 2025 година, пивото, виното и жестоките пијалоци сега можат да ги купат и богати странски жители кои не се муслимани.
За да се квалификува, странец мора да поседува премиум дозвола за престој, која чини 100.000 саудиски ријали (27.000 долари) годишно, или да докаже дека заработува најмалку 50.000 ријали месечно.
При влегувањето, потребно е да им се покаже на обезбедувачите картичка за престој, која содржи информации за религијата и статусот на престој.
Оние кои немаат премиум дозвола мора да приложат и потврда за плата. На странските туристи не им е дозволено да влезат во продавницата.
Искуства на клиентите
Неколку клиенти кои купувале во продавницата разговарале со Би-Би-Си под услов на анонимност.
Пред да влезат, мобилните телефони се запечатуваат во специјални кеси, а редовите за влез можат да траат повеќе од еден час.
Еден европски иселеник ја опиша трговијата како „добро снабдена“, со цени „два до три пати“ повисоки во споредба со западните пазари, но значително пониски од црниот пазар на Саудиска Арабија.
„Шише виски Џони Вокер Блек Етикета ме чинеше 124 долари. Но, не ми пречи да платам толку повеќе“, рече еден британски извршен директор.
Купувањето е регулирано со систем на месечни квоти засновани на поени, кој, според клиентите, е доволно дарежлив за да му овозможи на секое лице да купи десетици литри жестоки пијалоци месечно.
Дипломатите добиваат попусти на своите купувања.
Намерна нејасност на властите
Владата не даде никакво официјално соопштение за промената на политиката, а многу клиенти велат дека дознале за тоа преку усни информации.
Продавницата дури и не се појавува на онлајн мапите. Аналитичарите веруваат дека таквата нејасност е намерна за да ги држи властите несигурни за тоа колку далеку може да се прошири промената.
Себастијан Сонс, виш истражувач во германскиот институт Карпо, вели дека властите постапуваат претпазливо.
„Тие се подготвени да направат два чекора напред и еден чекор назад, доколку е потребно, кога се справуваат со чувствителни прашања. Истото може да биде и со алкохолот.“
Алкохолот е забранет со исламскиот закон, и покрај забраната, тој беше достапен со децении на црниот пазар или преку амбасади, кои можеа да го увезуваат во неограничени количини.
Економски притисоци и туризам
Промената во политиката се совпаѓа со растечките економски притисоци врз земјата.
Поради пониските цени на нафтата, Саудиска Арабија се стреми да привлече повеќе странски посетители и висококвалификувани иселеници за да го поттикне растот во ненафтените сектори.
Ријад, исто така, ги намали некои амбициозни инфраструктурни планови, како што е проектот Неом, поради буџетски ограничувања.
Туризмот е клучен столб на програмата Визија 2030, која има за цел да привлече 70 милиони меѓународни туристи до таа година.
Земјата ќе биде домаќин на големи настани како што се Светскиот саем во 2030 година и Светското првенство во фудбал во 2034 година.
Планови за иднината
Според извештаите на медиумите, властите планираат да отворат уште две продавници за алкохол, едната во Џеда и другата во Дахран, со истите ограничувања.
Угостителската индустрија веќе се подготвува за понатамошно олеснување на мерките, а неколку хотелски групи почнаа да вработуваат шанкери во очекување дека ќе биде дозволена и продажба на алкохол на туристи.
„Доколку правилата се променат, сакаме да можеме веднаш да реагираме“, рече еден висок извршен директор во мултинационален хотелски синџир.
Експертите веруваат дека туристичките центри како што се островите на Црвеното Море и античкиот град Ал-Ула би можеле да бидат меѓу првите места каде што алкохолот ќе биде пошироко достапен.
„Алкохолот можеби не е главниот двигател, но сигурно би можел да помогне во привлекувањето повеќе западни туристи“, рече Тим Кален од Институтот за арапски земји од Персискиот Залив.
Аналитичарите не очекуваат Саудиска Арабија да го следи либералниот модел на Дубаи, туку порестриктивен пристап сличен на Катар, каде што алкохолот е дозволен само во одредени хотели.
Чувствителна тема во општеството
Алкохолот останува исклучително чувствителна тема во земја каде што речиси две третини од населението се саудиски државјани.
Еден саудиски интелектуалец, зборувајќи анонимно, вели дека алкохолот останува „големо социјално табу“.
„Повеќето Саудијци кои ги поздравија реформите во последниве години, исто така, ќе бидат неподготвени јавно да го поддржат ова.
Дури и Саудијците кои консумираат алкохол го прават тоа надвор од земјата или приватно во своите домови“.
Засега, многу Саудијци и емигранти сè уште патуваат преку границата до Бахреин, каде што алкохолот е легално достапен за сите.