Саудиска Арабија се соочува со нов бран ракетни напади на Хутите од Јемен, додека престолонаследникот Мохамед бин Салман живее во силно обезбедувани резиденции опремени со бункери.
Нападите врз меѓународниот аеродром во Ријад, во кои загинаа најмалку 13 лица, а повеќе од 300 беа повредени, покренаа сериозни прашања за способноста на една од најбогатите земји во светот да го заштити својот главен град и клучна инфраструктура.
Во исто време, Хутите се закануваат со нови напади, саудиските власти се плашат од недостиг на противвоздушни ракети, а американскиот претседател Доналд Трамп ја разгледува можноста САД директно да се вклучат во нападите врз бунтовничката група од Јемен.
A partida entre Al Nassr e Neftchi Fargona foi adiada devido a um ataque de míssil em Riad.
A Defesa Civil Saudita emitiu um alerta na cidade 15 minutos antes do horário programado para o início do confronto. https://t.co/fOtTGCvkpv
— Ruza | 🐘 (@ruzarn) October 12, 2026
Како Хутите ја пробија одбраната на Ријад?
Во сабота, на 10 октомври, најмалку една ракета го погоди меѓународниот аеродром „Крал Халид“ во Ријад, при што загинаа најмалку 13 лица, а стотици беа повредени.
Според извештајот на „Волстрит џурнал“, два терминала беа погодени, а делови од нивните покриви се урнаа. Патниците го напуштија аеродромот во паника, додека траги од крв останаа на подовите.
Меѓу тешко повредените беше и 28-годишна египетска стјуардеса чија рака беше откината од проектил, според извори запознаени со последиците од нападот.
Нападите продолжија следниот ден, кога еден проектил предизвика пожар на Терминал 4, при што загина уште едно лице, а неколку други беа повредени.
Хутите потоа објавија дека повторно го погодиле аеродромот во Ријад со балистичка ракета, како и воздухопловната база во Хамис Мушаит со дрон.
Нивниот воен портпарол Џахџа Сари тврдеше дека двата напади биле успешни.
Саудиска Арабија не ги потврди овие најнови тврдења, но претходно беше објавено дека воздушната одбрана пресретнала и уништила повеќе проектили.
Особено загрижувачки е фактот што Ријад се наоѓа на повеќе од 800 километри од територијата контролирана од Хутите.
Дали на Саудиска Арабија ѝ снемуваат одбранбени проектили?
Поранешното чувство за безбедност во саудиската престолнина е сериозно поткопано.
Во последните денови, жителите на Ријад се засолнуваа од експлозии, додека на вработените во финансискиот кварт, учениците од меѓународни училишта и дипломатите им беше наредено да ги напуштат објектите или да побараат засолниште.
Остатоци од пресретнатите проектили, исто така, ја погодија градинката и медицинскиот комплекс.
Според информациите од „Волстрит џурнал“, саудиските власти предупредуваат дека земјата останува без пресретнувачки проектили потребни за одбрана од нови напади.
Ова претставува сериозен проблем за земјата, која со години издвојуваше огромни средства за набавка на модерни системи за воздушна одбрана.
Ријад веќе побара помош од Пакистан, својот воен сојузник, додека се обидува да обезбеди дополнителни одбранбени системи низ целиот свет.
Зошто саудискиот принц се крие во бункери?
Додека ракетите го погодуваа саудискиот главен град, беа преземени посебни безбедносни мерки за заштита на престолонаследникот Мохамед бин Салман.
Според официјални лица запознаени со неговите движења, 41-годишниот принц се движи помеѓу силно чувани палати кои имаат бункери и е заштитен од специјално избран безбедносен тим.
Во времето на објавувањето на извештајот на „Волстрит џурнал“, тој последен пат беше виден во јавноста една недела претходно, кога учествуваше во национална акција за дарување крв.
Нема потврда дека наследникот на престолот бил непосредна цел на некој од нападите, но зголемените безбедносни мерки покажуваат колку е сериозна безбедносната ситуација.
Во последните години, Мохамед бин Салман се обидуваше да ја претвори Саудиска Арабија во глобален центар на туризам, инвестиции и нови технологии. Сега се соочува со војна што ги загрозува токму тие амбиции.
Хутите им се заканија на Американците: Одговорот ќе биде брз и болен
Ситуацијата е дополнително комплицирана од можноста за директно вклучување на САД во конфликтот.
Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави за време на викендот дека Вашингтон одржува контакти со Хутите, но исто така размислува да се придружи на саудиските напади врз нивните позиции во Јемен.
Тој го оцени нападот врз аеродромот во Ријад како неприфатлив и најави разговор со саудискиот престолонаследник.
Одговорот на Хутите не траеше долго.
Нивниот политички претставник, Мохамед ал-Букаити, предупреди дека американското вклучување ќе предизвика одмазда.
„Ќе следи брз и болен одговор насочен против САД и сите нивни интереси во регионот“, рече Ал Букаити, пренесува Танјуг, повикувајќи се на Ал Џезира.
Во исто време, тој ги повика вработените на саудиските аеродроми и нафтени постројки да се држат подалеку од тие локации, тврдејќи дека тие станале легитимни цели.
Зошто Хутите ја напаѓаат Саудиска Арабија?
Хутите се јеменско бунтовничко движење кое го контролира главниот град Сана и голем дел од северен Јемен, а е поддржано од Иран.
Нивниот конфликт со Саудиска Арабија трае со години.
Во 2015 година, Саудиска Арабија предводеше воена интервенција во Јемен, поддржувајќи ја меѓународно признатата влада што Хутите ја истиснаа од главниот град. По ова следеа неколку години воздушни напади од страна на саудиската коалиција и ракетни напади од страна на Хутите на саудиска територија.
Прекинот на огнот од 2022 година донесе период на релативен мир, но конфликтот никогаш не беше трајно решен.
Сегашната ескалација е поврзана и со поширока војна со Иран, додека Хутите истовремено се борат против силите поддржани од Ријад.
Во извештај од јеменскиот фронт, Би-Би-Си ги опиша жестоките конфликти околу стратешкиот теснец Баб ел Мандеб, еден од клучните премини за меѓународна трговија и транспорт на нафта.
Според Меѓународната организација за миграција, околу 200.000 луѓе се раселени откако започна новата ескалација во септември.
Може ли ракетните напади да ги попречат економските планови на саудискиот принц?
Последиците од нападот не се ограничени само на безбедноста на населението.
Со години, Саудиска Арабија инвестира огромни суми пари во проекти за намалување на зависноста од нафта и развој на туризмот, технологијата и другите економски сектори.
Сепак, ракетните напади врз аеродромите, рафинериите, енергетските капацитети и гасоводот Исток-Запад сега ги загрозуваат тие планови.
Туристичкиот сектор, кој требаше да стане еден од главните столбови на идната саудиска економија, е особено чувствителен.
Одржувањето на голема меѓународна инвестициска конференција планирана за крајот на октомври е исто така под знак прашалник.
Во исто време, трошоците од војната го зголемуваат притисокот врз државниот буџет, додека странските инвеститори ги проценуваат безбедносните ризици сè повнимателно.
Според податоците објавени од „Волстрит џурнал“, странските инвестиции се намалија во текот на првите два квартала, а саудиското Министерство за финансии очекува пад од 3,6 проценти на бруто домашниот производ во 2026 година.
Плановите на Саудиска Арабија да стане главен центар за вештачка интелигенција, исто така, носат дополнителна неизвесност, бидејќи центрите за податоци би можеле да бидат изложени на напади.
Дали саудискиот престолонаследник има излез од кризата?
Кристијан Коутс Улрихсен, експерт за Персискиот Залив во Институтот Бејкер на Универзитетот Рајс, верува дека саудискиот престолонаследник нема многу добри опции.
Според неговата проценка, секој посилен воен одговор носи ризик од подлабоко вовлекување на Саудиска Арабија во конфликтот во кој Хутите веќе покажаа дека можат да предизвикаат голема материјална и симболична штета.
Од друга страна, отсуството на одговор би можело дополнително да ги охрабри нападите врз саудиска територија.
Затоа Ријад истовремено се обидува да ја зајакне воздушната одбрана, да обезбеди меѓународна воена поддршка и да ги испита можностите за дипломатско решение.
За Мохамед бин Салман, кој помина години градејќи го имиџот на Саудиска Арабија како стабилна и безбедна дестинација за глобалниот капитал, продолжувањето на нападот претставува сериозен политички, воен и економски предизвик.