Лидерите на Европската Унија потврдија на самитот ЕУ-Западен Балкан во Тиват дека политиката на проширување останува еден од клучните приоритети на Унијата, но во исто време нагласија дека напредокот на земјите-кандидатки ќе зависи од спроведувањето на реформите и усогласувањето со европските стандарди.
Иако самитот не заврши со усвојување на заедничка декларација, европските претставници ја повторија својата поддршка за европската перспектива на регионот, при што Црна Гора повторно беше истакната како најверојатен кандидат за членство до 2028 година.
Јасна порака до Србија
Германскиот канцелар Фридрих Мерц испрати директна порака до Србија дека мора да донесе стратешка одлука за својата иднина.
Како што рече по состанокот во Тиват, не е можно да се води долгорочна политика на балансирање помеѓу Европската Унија, Русија и Кина.
„Патот на Србија кон Европската Унија останува отворен, но Србија мора да одлучи на која страна сака да биде“, рече Мерц.
Неговата изјава доаѓа во време кога Брисел очекува поголемо усогласување со заедничката надворешна и безбедносна политика на ЕУ од Белград, особено кога станува збор за ставот кон Русија по почетокот на конфликтот во Украина.
Притисок поради санкциите против Русија
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, потврди дека за време на разговорите некои европски земји повторно го отвориле прашањето за воведување санкции против Русија, што Србија досега не го направила.
Тој ги оцени разговорите како позитивни и ја нагласи важноста на француско-германската иницијатива, која треба да го забрза процесот на европска интеграција на земјите-кандидатки.
Според Вучиќ, новиот пристап би им овозможил на земјите-кандидатки, по исполнувањето на одредени реформски цели, да добијат поголемо учество во работата на европските институции дури и пред полноправното членство, пренесува АПА.
Реформите остануваат клучен услов
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, нагласи дека Србија мора да исполни неколку јасно дефинирани услови за да го отвори третиот кластер поглавја од преговорите.
Меѓу најважните барања, таа ги наведе зајакнувањето на владеењето на правото, подобрувањето на слободата на медиумите, реформата на изборното законодавство и усогласувањето со заедничката надворешна политика на Европската Унија.
Претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, објави дека за време на разговорите во Белград, српските власти презентирале конкретен временски план за спроведување на потребните реформи.
Врз основа на постигнатите резултати, Европската комисија ќе подготви проценка на напредокот, по што земјите-членки ќе одлучат дали се исполнети условите за продолжување на пристапните преговори.
Самитот во Тиват уште еднаш покажа дека ЕУ сака да ја задржи политиката на проширување кон Западен Балкан, но и дека очекува од Србија појасна посветеност на надворешната политика и забрзување на реформите ако сака да го продолжи својот пат кон членство во европскиот блок.