Новоизбраниот унгарски премиер Петер Маѓар започна интензивни разговори со Брисел во обид да ги деблокира милијардите евра замрзнати фондови на Европската унија и да ги ресетира односите со европските институции, оштетени за време на долгогодишното владеење на Виктор Орбан.
Лидерот на партијата „Тиса“ најави дека во Будимпешта во текот на изминатите два дена на највисоко ниво биле водени разговори со претставници на Европската комисија, што ги опиша како „први чекори во сложениот, но итен процес“.
Според него, новата влада доаѓа со „преседан мандат и одговорност“, оценувајќи го изборниот резултат како одлична можност и за Унгарија и за Европа.
Еден од клучните приоритети на новата влада ќе биде деблокирањето на европските фондови кои со години се задржуваат поради загриженоста на Брисел за владеењето на правото и корупцијата.
„Фондовите на ЕУ не се добротворни цели“, рече Маѓар, нагласувајќи дека тоа се пари што и припаѓаат на Унгарија како членка на Унијата и како компензација за нејзиниот придонес на заедничкиот пазар, пренесуваат унгарските медиуми.
Во текот на разговорот, Маѓар презентираше реформски план кој вклучува борба против корупцијата, пристапување во Европското јавно обвинителство, како и враќање на независноста на судството, медиумите и универзитетите.
„Кога ќе ја преземеме власта, целосно ќе ги спроведеме овие обврски, вклучувајќи го и нашето ветување дека ќе ги вратиме средствата што им припаѓаат на унгарските граѓани“, рече тој.
Европската комисија од своја страна потврди дека разговорите биле во насока на изнаоѓање конкретни решенија.
„Постои широка согласност дека мора да започне вистинска работа за Унгарија да ги добие средствата на кои има право“, се вели во заедничките оценки по средбите.
Во Будимпешта пристигна делегација на исклучително високо ниво, предводена од шефот на кабинетот на претседателката на Комисијата Урсула фон дер Лајен, Бјерн Зајберт, што аналитичарите сметаат дека е јасен сигнал дека Брисел сака брз напредок.
Овие средби го претставуваат првиот директен контакт меѓу европските институции и идната унгарска влада, само неколку дена по убедливата победа на партијата Тиса на изборите.
Во игра е огромна сума на пари – од вкупно 27 милијарди евра наменети за Унгарија, дури 17 милијарди во моментов се блокирани поради контроверзните реформи.
Дополнително, Будимпешта смета на околу 17 милијарди евра од заедничкиот европски одбранбен фонд, кој вкупно прави над 30 милијарди евра потенцијални инвестиции во наредните години.
Сепак, најголемиот притисок доаѓа од краток рок: Унгарија може да загуби 10,4 милијарди евра од Фондот за закрепнување доколку не ги исполни условите до крајот на август.
„Времето истекува. Да немаше таков рок, делегацијата на ЕУ немаше толку брзо да дојде во Будимпешта“, изјави извор близок до преговорите.
Маѓар најави и дека една од неговите први меѓународни посети по преземањето на функцијата ќе биде Брисел, каде што планира да постигне сеопфатен политички договор со земјите-членки и европските институции.
„Унгарскиот народ донесе јасна одлука дека Унгарија и припаѓа на Европа“, посочи тој.
Интересно е што двете страни истакнаа дека прашањето за европските фондови нема да биде поврзано со споровите за Украина, вклучително и со претходните блокади што владата на Орбан ги наметна на европските иницијативи.
Иако првите сигнали се позитивни, и Будимпешта и Брисел признаваат дека патот до конечниот договор е долг.
Сепак, како што заклучи Маѓар: „Првите чекори се направени во вистинската насока“.