Лидерите на Европската Унија ќе се обединат околу претседателот Володимир Зеленски на самит во петок, додека американскиот претседател Доналд Трамп упати уште една остра критика кон Украина, нарекувајќи ги нејзините напади врз руските рафинерии „срам“.
ЕУ го угости Зеленски во Брисел во еден од најтешките времиња за Украина, додека ракети и беспилотни летала ги преплавуваат украинските градови, а постои и страв дека САД би можеле да ја суспендираат размената на разузнавачки информации и воена помош на Киев.
Минатиот викенд, Трамп го изненади Зеленски објавувајќи дека Украина и Русија се согласиле да не ги напаѓаат меѓусебните енергетски капацитети.
Пред среднорочните избори во САД во ноември, Трамп ги обвини украинските напади врз руските рафинерии за зголемувањето на цените на енергијата, што би можело да го чини гласови на изборите.
– Сакаме да ја завршиме оваа војна што е можно поскоро. Во моментов, не гледаме сигнали од руската страна дека се подготвени да го сторат тоа – да ја завршат оваа војна – затоа мора да се подготвиме за зима – рече Зеленски по пристигнувањето на самитот.
– Зимскиот пакет вклучува не само енергија, туку и воздушна одбрана и финансирање – рече Зеленски, додавајќи дека ќе разговараат за потребите на Украина за остатокот од оваа година, како и за 2027 година.
Украина нападна руска рафинерија за нафта откако Зеленски рече дека Киев го напушта енергетското примирје објавено од Трамп, а тој ја критикуваше подготвеноста на Трамп да постигне договор со Москва.
– Сè што прави е да ја зголеми светската цена на нафтата. Па, мислам дека е штета – рече Трамп во интервју за медиумската куќа Newsmax, откако Украина погоди рафинерија југоисточно од Москва, која помага во снабдувањето на руската престолнина.
Администрацијата на Трамп, исто така, размислува за ублажување на санкциите за таканаречените бродови од „флотата во сенка“ кои транспортираа нафта и нафтени производи од земји, вклучително и Русија, изјави американски функционер во среда.
Лидерите на ЕУ остро го критикуваа договорот на Трамп за дизелот, а во исто време се соочија со вртоглав пораст на цените на енергијата – ситуација што ги разоткри поделбите меѓу земјите-членки уште на првиот ден од самитот, во четврток.
Зеленски претходно овој месец за Ројтерс изјави дека Украина се договорила за план со своите европски партнери што ќе ѝ овозможи да покрие дефицит од 27 милијарди долари во воените трошоци оваа година, што би создало услови за нарачување на беспилотните летала потребни за продолжување на борбите на почетокот на 2027 година.
Сепак, министерот за финансии Сергеј Марченко неодамна изјави дека Украина сè уште се соочува со нефинансиран буџетски дефицит од 32,6 милијарди долари следната година – и таа бројка не ги вклучува директните воени испораки од сојузниците, проценети на 40 милијарди долари.
– Не сум задоволен од бројот на земји што беа подготвени да ветат нова финансиска поддршка за Украина. Сепак, очекуваме дека неколку земји наскоро ќе ветат дополнителна воена поддршка – рече холандскиот премиер Роб Јетен.
– Денешниот ден првенствено ќе биде посветен на разговор со Зеленски за тоа како да се справи со сложената дипломатска ситуација што се појави и како да се преживее зимата – рече тој.
Запрашан за последните забелешки на Трамп, Јетен рече: „Ова не е соодветен речник. Во интерес на Трамп е да ја брани Украина во оваа војна“.
Што се однесува до Русија, претседателот Владимир Путин го намали значењето на украинските напади врз руските рафинерии, велејќи дека тие не предизвикале „ништо особено значајно“.
Пред доаѓањето на Зеленски на самитот, Русија, исто така, презеде чекори за ставање на локалните средства на француски, германски, шведски и холандски компании под привремена администрација, како одговор на поддршката на ЕУ за Украина.
Според локалните власти, три лица беа убиени во последните руски напади со беспилотни летала врз градот Харков, додека 370.000 луѓе останаа без електрична енергија како резултат на нападот врз регионот Волин, кој граничи со Полска.
Приватниот енергетски оператор ДТЕК објави на платформата X дека за време на руските напади во главниот град на Украина, Киев, беа воведени итни прекини на електричната енергија.
Белгискиот премиер Барт де Вевер рече дека Зеленски „веројатно ќе ги погледне сите право во очи и ќе каже: благодарам за 90 милијарди, но тие пари ќе исчезнат, бидејќи војната е многу скапа работа“.
– Значи, дали вие, како европско семејство, сè уште сте спремни, подготвени и способни да ги поткрепите вашите зборови со вашите дела – да ја поддржите Украина и да го одржите украинското општество и одбрана? – рече тој.