Изборот на професија што ќе биде добро платена за десет години станува сè потежок, особено во време кога вештачката интелигенција веќе го менува начинот на кој работат цели индустрии.
Сепак, новите американски проекции покажуваат дека технологијата нема едноставно да ги „зема работните места“. Додека некои занимања може да исчезнат, стотици илјади нови работници ќе бидат потребни во други области.
Бирото за статистика на трудот на САД (BLS) проценува дека економијата таму ќе добие околу 5,9 милиони работни места од 2025 до 2035 година, но дека растот нема да биде рамномерно распределен.
Меѓу професиите што истовремено нудат високи плати и голем потенцијал за раст, се издвојуваат работните места во здравството, технологијата, финансиите и менаџментот.
Врз основа на новите податоци од BLS, „Business Insider“ издвои 20 занимања со средна годишна плата од најмалку 75.000 долари и добри изгледи за раст на вработеноста.
Податоците се однесуваат на САД и платите таму, па затоа не треба директно да се применуваат на пазарот на трудот кај нас. Сепак, тие покажуваат во кои области побарувачката за специјалисти би можела силно да расте во следната деценија.
Здравствената заштита би можела да добие повеќе од два милиони работници
Еден од најголемите победници во следната деценија треба да биде здравствената заштита.
BLS проценува дека приватниот сектор за здравствена заштита и социјална грижа ќе добие повеќе од 2,2 милиони работни места до 2035 година. Тоа е околу 37 проценти од сите нови работни места што се очекува да ги добие американската економија во тој период.
Таканаречените медицински сестри со напредни овластувања (медицински сестри практичари) особено се издвојуваат. Бројот на вработени во оваа професија би можел да се зголеми за дури 41 процент, од околу 336.300 на 474.100.
Тоа значи околу 137.800 дополнителни работни места, додека средната годишна плата моментално изнесува 132.300 долари.
Заради појаснување, медицинска сестра практичар (NP) е медицинска сестра со високо ниво на професионално образование и значително пошироки овластувања од традиционалната медицинска сестра.
Во пракса, во зависност од американската држава, тој може да прегледува пациенти, да поставува дијагнози, да нарачува и толкува тестови, да препишува терапија и лекови и да го следи третманот. Некои можат да работат сосема независно, без директен надзор на лекар.
Лекарски асистенти, здравствени експерти кои работат со лекари во САД и имаат овластување да прегледуваат, дијагностицираат и лекуваат пациенти (лекарски асистенти), како и менаџери на здравствени услуги, исто така ќе бидат барани. За вторите, се очекува раст на вработеноста од околу 24 проценти, со средна годишна плата од 123.860 долари.
Причината не е само развојот на медицината. Американското население старее, па затоа потребата за лекување, долгорочна нега и други здравствени услуги се зголемува.
Вештачката интелигенција нема да ги уништи сите технолошки работни места
Вештачката интелигенција треба да биде еден од најголемите двигатели на промените на пазарот на трудот, но BLS очекува дека нејзиниот развој ќе ја зголеми потребата за одредени специјалисти.
Меѓу нив се и научниците за податоци, чиј број би можел да се зголеми за речиси 35 проценти до 2035 година.
Ова би значело околу 95.400 нови работни места, додека средната годишна плата во таа професија е 120.230 долари.
Специјалистите за компјутерски и информатички истражувања имаат уште повисоки плати. Нивната средна годишна плата е 140.300 долари, а се очекува раст на вработеноста од околу 22 проценти.
Експертите за безбедност на информациите исто така ќе бидат барани, што не е изненадувачки со оглед на растечката дигитализација на бизнисот и потребата компаниите да ги заштитат податоците и системите.
Некои занимања ќе донесат повеќе од 100.000 нови работни места
Високиот процент на раст не е единствениот показател за тоа колку ќе биде барана една професија.
Вкупниот број на нови работни места, исто така, зборува многу.
Така, до 2035 година, во САД треба да бидат вработени приближно 194.700 повеќе регистрирани медицински сестри отколку денес. Нивната средна годишна плата е 97.550 долари.
Бројот на развивачи на софтвер би можел да се зголеми за околу 174.700, со средна годишна плата од 135.980 долари.
Менаџерите на здравствените служби би можеле да добијат околу 155.100 нови работни места, додека се очекува менаџерите на компјутерски и информациски системи да имаат околу 108.100 дополнителни позиции.
Се очекуваат околу 109.200 нови работни места за менаџерски аналитичари.
Финансиите и менаџментот не се нешто од минатото
И покрај брзиот развој на алатките за вештачка интелигенција кои можат да обработуваат огромни количини на податоци, BLS не очекува сите традиционални финансиски и деловни занимања да исчезнат.
Напротив.
Бројот на финансиски менаџери би можел да се зголеми за околу 84.900, а нивната средна годишна плата е дури 166.570 долари.
Сметководителите и ревизорите би можеле да добијат околу 79.400 нови работни места. Нивната средна годишна заработка е 83.680 долари.
Ова покажува дека автоматизацијата на одредени задачи не мора да значи исчезнување на целата професија.
Работните места што бараат донесување одлуки, проценка на ризик, одговорност и толкување на сложени податоци сè уште би можеле да бидат многу барани.
Меѓу најбрзо растечките бизниси е зелената енергија
На самиот врв на листата на занимања со најбрз процентен раст се работните места поврзани со обновливи извори на енергија.
Бројот на инсталатери на соларни фотоволтаични системи би можел да се зголеми за околу 37 проценти, додека раст од околу 30 проценти се очекува за сервисери на ветерни турбини.
Сепак, постои важна разлика.
Ова се занимања кои денес имаат релативно мал број вработени, па затоа голем процентен раст не значи стотици илјади нови работни места.
BLS проценува дека инсталатерите на соларни системи и сервисерите на ветерни турбини заедно ќе добијат помалку од 15.000 нови работни места до 2035 година.
Па, кои се работните места на иднината?
Кога се гледаат и заработката и очекуваниот раст, меѓу занимањата што се издвојуваат се медицински сестри од напредна пракса, специјалисти за податоци, лекарски асистенти, специјалисти за безбедност на информации, развивачи на софтвер, менаџери за здравствени услуги, специјалисти за компјутерски и информатички истражувања, финансиски менаџери, сметководители и ревизори и разни видови менаџери за бизнис и технологија.
Она што многумина од нив го имаат заедничко не е само високото образование.
Она што е потребно е способност за решавање проблеми, работа со податоци и технологија, прилагодливост и донесување одлуки, односно токму оние вештини кои е потешко целосно да се препуштат на автоматизираните системи.
Во исто време, BLS очекува дека вештачката интелигенција и автоматизацијата би можеле да ја намалат потребата од луѓе на работни места што вклучуваат повторувачки и рутински задачи.
Административните и канцелариските занимања како група би можеле да изгубат околу 752.100 работни места до 2035 година.
Со други зборови, пазарот на трудот во иднина нема нужно да има помалку работни места. Тие ќе имаат различни работни места – а најголемата предност би можеле да бидат оние што ќе ги стекнат вештините што ќе им бидат потребни на компаниите за десет години од сега.