Децата под 15 години во Европската Унија нема да можат самостојно да отвораат профили на социјалните мрежи и платформите за споделување видеа, предвидува нацрт-законот за новиот европски закон.
Технолошките компании ќе мора да ја потврдат возраста на корисниците, да ги отстранат функциите што поттикнуваат зависно однесување и да ја заострат заштитата за малолетниците во видео игрите и разговорите со чет-ботови со вештачка интелигенција.
Во четврток, Европската комисија треба да го презентира предлогот за Законот за деца на ЕУ, чиј нацрт го доби Euronews.
Претседателката на Комисијата, Урсула фон дер Лајен, треба да ги објави главните делови од предлогот за време на нејзиниот говор за состојбата на Унијата пред Европскиот парламент.
Според нацрт-законот, лицата под 15 години нема да можат да отворат сметка на социјалните мрежи како Instagram и TikTok и платформи за споделување видеа како YouTube без согласност од родителите.
Станува збор за предлог кој сè уште не е официјално презентиран, а неговите одредби може да се променат.
За да стане закон, мора да биде одобрен од Европскиот парламент и земјите-членки.
Различни правила
Нацртот предвидува постепено воведување на пристап до дигитални услуги според возраста на детето.
Пристапот до социјалните мрежи и други онлајн услуги со висок ризик за деца под три години би бил целосно забранет.
Децата на возраст меѓу три и 12 години би можеле да користат содржина соодветна на возраста под надзор на возрасни.
Малолетниците на возраст од 13 до 15 години би имале ограничен пристап до социјалните мрежи и видео платформите, со родителска согласност и ограничен број достапни функции.
Тинејџерите на возраст од 15 до 18 години би можеле самостојно да ги користат платформите, но посебните правила за заштита сè уште би важеле за нивните сметки.
Минималната возраст би се применувала првенствено на социјалните мрежи и платформите за споделување видеа.
Пошироките правила за безбеден дизајн би опфаќале и видео игри, вештачки чет-ботови и таканаречени вештачки придружници.
Задолжителна проверка на возраста
Компаниите како Мета и Гугл би морале да ја потврдат возраста на корисникот при отворање нови сметки.
За ова, тие би можеле да ја користат европската апликација за проверка на возраста или соодветни национални решенија.
Таквиот систем треба само да потврди дали корисникот ја надминал пропишаната возрасна граница, без да открива непотребни лични податоци.
Пропорционална проверка би се применувала на постојните сметки. Платформите, на пример, би можеле да земат предвид колку долго корисникот имал сметка и други достапни податоци.
Потврдата на возраста е едно од најчувствителните прашања при подготовката на ваквите правила.
Заштитата на децата бара сигурно утврдување на нивната возраст, но собирањето лични документи или биометриски податоци покренува прашања за приватноста и безбедноста.
Забрана за бесконечно скролување
Комисијата сака да ги обврзе технолошките компании да ги дизајнираат своите производи така што ќе бидат безбедни за децата од самиот почеток.
Нацртот забранува одредени функции дизајнирани да ги држат корисниците пред екранот што е можно подолго.
Меѓу нив се бесконечно скролување, вештачки генерирани известувања и одредени системи за наградување.
Алгоритмите за препорачување содржина треба да бидат дизајнирани така што децата нема да бидат вовлечени во таканаречени зајачки дупки, односно низа сè поекстремни, штетни или несоодветни објави.
Поставките што носат поголем ризик треба да бидат исклучени по дифолт. Сметките на малолетници би биле приватни, а непознатите корисници нема да можат директно да ги контактираат.
Платформите треба да понудат лесен начин за пријавување штетна содржина и да им обезбедат на родителите алатки соодветни на возраста.
„Технолошките компании ја носат главната одговорност за безбедноста на нивните производи. Европските деца треба да ги одгледуваат родители, а не алгоритми“, се наведува во документот.
Правила и за чет-ботовите со вештачка интелигенција
Предлог-законот би вклучувал чет-ботови со вештачка интелигенција и дигитални придружници кои можат да им даваат совети на децата за ментално здравје, лични проблеми и развој.
Комисијата ги смета ваквите системи за особено чувствителни бидејќи можат да водат долги и емоционално привлечни разговори со малолетници.
Децата може да ги доживеат како пријатели, советници или доверливи лица, иако нивните одговори се произведени од компјутерски модел кој може да прави грешки или да нуди штетна содржина.
Треба да се подготват прилагодени правила за видео игри, чет-ботови и придружници со вештачка интелигенција.
Нацртот предвидува модел во кој индустријата би учествувала во обликувањето на обврските, но под европски надзор.
Образовните услуги, платформите управувани од јавни тела и системите со вештачка интелигенција наменети за канцелариска или индустриска работа нема да бидат опфатени со истите ограничувања.
Компаниите ќе мора да докажат дека ги следат правилата
Европската комисија често е критикувана за бавното спроведување на дигиталните регулативи.
Затоа, новиот предлог би го префрлил товарот на докажување на технолошките компании.
Платформите ќе мора да покажат дека нивните производи се безбедни за малолетници и да се придржуваат до пропишаните заштитни мерки.
Големите онлајн платформи кои претставуваат системски ризик според Законот за дигитални услуги ќе мора да побараат одобрение од Комисијата пред да воведат нови функции што би можеле да влијаат врз децата.
Компаниите, исто така, би платиле надомест за надзор, од кој би се финансирало спроведувањето на законот.
Франција, Грција, Австрија, Данска, Шпанија, Белгија, Италија, Германија, Полска и Холандија разгледуваат или веќе подготвуваат национални ограничувања за користење на социјалните мрежи за деца.
Притисокот врз Брисел расте поради опасноста секоја земја да воведе различни правила, што би го отежнало нивното спроведување и работењето на платформите на единствениот европски пазар.