Ненајавената посета на директорот на ЦИА, Џон Ратклиф, на Москва предизвика големо внимание, првенствено затоа што директните средби меѓу високи американски и руски разузнавачки службеници се многу ретки.
Ратклиф пристигна во руската престолнина на 25 август, но деталите за неговата мисија не се објавени.
Кремљ потврди „контакти на специјални служби“, додека тврдеше дека средбата со Владимир Путин не била планирана.
Но, кој е човекот што Доналд Трамп го испрати во Москва во еден од најчувствителните моменти од односите меѓу двете земји?
Џон Ратклиф не е кариерен разузнавачки службеник.
Тој е адвокат, поранешен федерален обвинител и републикански конгресмен кој со години изгради репутација како еден од најцврстите политички сојузници на Трамп.
Од јануари 2025 година, тој е на чело на ЦИА, а претходно беше директор на Националната разузнавачка служба (DNI), со што стана првиот Американец што ги извршуваше обете овие позиции.
Од адвокат до врвот на американската тајна служба
Ратклиф е роден во 1965 година, дипломирал право и работел како адвокат со години.
Подоцна се преселил во канцеларијата на американскиот обвинител во Тексас, каде што се занимавал и со прашања поврзани со тероризмот и националната безбедност.
Во исто време, градел политичка кариера. Беше градоначалник на Хит, Тексас, а во 2014 година беше избран во Претставничкиот дом.
На пошироката американска јавност ѝ стана познат за време на првиот мандат на Трамп. Како член на важни конгресни комисии, се профилираше како еден од најгласните бранители на тогашниот претседател.
Тој привлече особено внимание во 2019 година за време на сведочењето на специјалниот советник Роберт Милер, кој истражуваше руско мешање во претседателските избори во САД во 2016 година. Ретклиф остро го испрашуваше Милер и ја критикуваше неговата истрага.
Тој беше и еден од истакнатите бранители на Трамп за време на првата постапка за импичмент.
Трамп не се откажа од него
Во 2019 година, Трамп прво се обиде да го назначи Ратклиф за директор на Националното разузнавање, но номинацијата беше под силен притисок поради прашања за неговото искуство и квалификации.
Ратклиф потоа ја повлече својата кандидатура, но Трамп го номинираше повторно неколку месеци подоцна. Сенатот го потврди на таа позиција во мај 2020 година.
На оваа позиција, тој се најде на чело на американската разузнавачка заедница за време на пандемијата на коронавирусот и претседателските избори во 2020 година, додека службите истовремено ги следеа обидите на странските земји да влијаат врз американскиот изборен процес.
Неговиот мандат беше проследен и со контроверзии. Критичарите го обвинија за политизирање на разузнавањето, вклучително и за објавување непотврдени руски разузнавачки информации кои содржеа наводи штетни за демократите.
Кина и Иран се меѓу најголемите закани
Ратклиф со години се залага за цврст пристап кон геополитичките ривали на Америка.
Тој ја означи Кина како најголем долгорочен предизвик за САД, предупредувајќи на амбициите на Пекинг во економијата, војската, технологијата, сајбер-просторот и разузнавачките операции.
Тој има подеднакво цврст став кон Иран. Техеран го смета за сериозна закана за американските интереси и стабилноста на Блискиот Исток, а претходно ја критикуваше политиката на Барак Обама, сметајќи дека таа премногу се потпира на дипломатија.
Тој се залагаше за силен притисок врз Иран и тесна соработка меѓу Вашингтон и Израел, сметајќи дека нуклеарната програма на Иран и поддршката на вооружените групи во регионот бараат решителен одговор.
Изборот на Трамп за ЦИА
По враќањето во Белата куќа, Трамп му довери на Ратклиф уште поважна работа. Го избра за директор на ЦИА, а Ратклиф ја презеде Агенцијата во јануари 2025 година.
На нејзино чело, тој најави посилен фокус на собирање разузнавачки информации, тајни операции, сајбер капацитети и главните стратешки противници на САД.
Тој, исто така, учествувал во чувствителни меѓународни операции и преговори, вклучително и напори за ослободување на американски граѓани од Русија.
Зошто точно отиде во Москва?
Токму затоа неговото ненајавено пристигнување во Москва привлекува толку големо внимание.
Посетата дојде во време на застој во преговорите за Украина и нови безбедносни тензии меѓу Русија и Западот.
Според американските медиуми, Вашингтон има информации за можни нови руски воени подготовки, додека официјалната причина за патувањето на Ратклиф не е објавена.
Неговата посета потсетува и на ноември 2021 година, кога тогашниот директор на ЦИА, Вилијам Бернс, пристигна во Москва додека американските служби предупредуваа дека Русија собира сили околу Украина. Неколку месеци подоцна, започна целосна руска инвазија.
Досега нема потврда дека Ратклиф овој пат издал слично предупредување. Кремљ тврди дека средбата со Путин не била планирана, а ЦИА не откри со кого разговарал директорот или што било разговарано.