Американскиот претседател Доналд Трамп во неделата му нареди на Пентагон „значително да ги намали“ заедничките воени вежби со долгогодишниот азиски сојузник Јужна Кореја, наведувајќи ја цената на вежбите и одбивањето на Сеул да учествува во акции против Иран.
Часови пред почетокот на вежбите, Трамп на својата социјална мрежа Truth Social изјави дека „не е задоволен“ што САД се согласиле да учествуваат и го нагласи својот „многу добар однос“ со Ким Џонг Ун, лидерот на Северна Кореја, пренесува Ројтерс.
„Овие вежби не се само скапи туку испраќаат сигнал кој е целосно несоодветен и непријателски кон земја која, откако Доналд Џ. Трамп е претседател, не претставува закана и се однесува со почит“, напиша Трамп.
Годишните заеднички воени вежби „Улчи Слободен Штит“ се предвидени да траат до 27 август, со учество на околу 18.000 припадници на јужнокорејските вооружени сили.
Здружениот началник на генералштабовите на Јужна Кореја изјави за Ројтерс дека вежбите започнале во понеделник како што е планирано.
Претседателската Сина куќа на Јужна Кореја соопшти дека ја разгледува најавата на Трамп и дека „се надева дека пријателските односи меѓу лидерите на САД и Северна Кореја ќе доведат до значаен дијалог меѓу двете земји, отворајќи разговори насочени кон промовирање на мирот и стабилноста на Корејскиот Полуостров“.
Сојузниците ќе продолжат да ја координираат својата заедничка одбранбена позиција и воените вежби, се вели во соопштението.
Одговарајќи на тврдењето на Трамп дека претседателот Ли Џе-мјунг одбил да се придружи на напорите на САД за денуклеаризација на Иран, се вели дека Сеул разгледува можни воени придонеси, земајќи ја предвид својата одбранбена подготвеност на Корејскиот Полуостров и домашните правни процедури.
Портпаролот на Пентагон упати прашања во врска со ова прашање до Белата куќа, која не одговори веднаш на барањето за детали.
Однос полн со подеми и падови
Трамп долго време се обидува да ги прекине или намали воените вежби со Јужна Кореја, додека е во конфликт со Сеул околу споделувањето на трошоците за распоредување на 28.500 американски војници во Јужна Кореја и нивната улога во безбедноста на поширокиот регион.
Северна Кореја, која технички сè уште е во војна со Југот, редовно ги осудува американско-јужнокорејските вежби како подготовки за инвазија.
Пјонгјанг минатата недела испали балистичка ракета од својот источен брег кон Јапонското Море, неколку дена по сличното севернокорејско лансирање на балистичка ракета со краток дострел.
„Оваа одлука може да биде дел од поширок напор за создавање дипломатска можност со Пјонгјанг, што Трамп постојано го бара откако се врати на функцијата, иако таков потег, спроведен на навидум случаен начин, веројатно нема да остави голем впечаток во Пјонгјанг“, рече Џени Таун, директорка на програмата 38 Север во тинк-тенкот Стимсон Вашингтон.
Односот меѓу Трамп и Ким е ролеркостер со години.
Трамп еднаш го исмејуваше севернокорејскиот лидер како „мал ракетен човек“ и му се закани на Пјонгјанг со „оган и бес“, додека Ким се фалеше дека ќе го „скроти американскиот ментално растроен стар дегенерат со оган“.
Сепак, тие учествуваа и на три самити, а по размената на писма со Ким, Трамп рече:
„Се заљубивме“.
Ниту еден од тие напори не доведе до промени во развојот на нуклеарно оружје или балистички ракети во Северна Кореја.
Иако Трамп во неделата зборуваше топло за Северна Кореја, тој посочи на ставот на Јужна Кореја во врска со конфликтот меѓу САД и Израел со Иран.
„Иако донекаде неповрзано, неодамна го прашав претседателот на Јужна Кореја дали би сакале да ни се придружат во денуклеаризацијата на Исламската Република Иран, а тие рекоа: „Не, ви благодарам!““, напиша Трамп.
Вежбите се префрлени на симулации
Не е јасно како вежбите би можеле да се намалат, но во последниве години тие се оддалечија од вежби со боева муниција и се свртеа кон компјутерски симулирани ракетни и кибер напади.
Виктор Ча, раководител на програмата за Кореја во Центарот за стратешки и меѓународни студии во Вашингтон, рече дека Трамп можеби се обидува да изврши поголемо влијание врз Северна Кореја затоа што Пјонгјанг е силно ангажиран во поддршката на Русија во Украина.
„Друг начин да се погледне на ова е дека Трамп сака да се обрати до Ким за да ги наруши односите меѓу Русија и Северна Кореја“, рече Ча.
Американски воени претставници изјавија дека севернокорејските трупи, кои се бореле заедно со Русија во нејзината инвазија на Украина, стекнале искуство во тој конфликт, додека Украина минатата недела изјави дека севернокорејските ракети биле употребени во рускиот напад со балистички ракети врз фабриката за челик во Запорожје.
Висок функционер на Северната команда на САД, генерал-потполковник Џозеф Џерад, минатата недела предупреди дека Северна Кореја успешно тестирала интерконтинентални балистички ракети со „доволен потисок за испорака на нуклеарен товар насекаде во Северна Америка“.
Економски фактори
Иако Трамп постојано ја повикуваше Јужна Кореја да преземе поголем дел од товарот на трошоците за одбрана, еден американски функционер оваа година го нарече Сеул „примерен сојузник“ посветен на зголемување на трошоците за одбрана во согласност со регионалната стратегија на САД.
Постојат и пошироки економски тензии.
Поранешен американски функционер кој работел во првата администрација на Трамп изјави за Ројтерс дека верува дека Трамп е „фрустриран од непопустливоста“ на јужнокорејската администрација кога станува збор за справување со економските прашања.
„Владата на Ли постојано водеше политики непријателски настроени кон американските компании и покажа мал интерес за спроведување на историскиот инвестициски договор со САД“, рече функционерот.
Земјите потпишаа трговски договор минатата година со кој се намалија царините на Трамп за автомобили во замена за обврската на Сеул да инвестира 350 милијарди долари. Јужна Кореја не објави детали за својот инвестициски план.
Сојузниците се во конфликт околу спорот во кој е вклучена компанијата за е-трговија „Купанг“, која котира на берзата во САД, а која е под истрага на Сеул поради масовно протекување на податоци.