Украинскиот претседател Володимир Зеленски е оптимист и верува дека, повеќе од четири години по почетокот на руската инвазија, бранот на најголемата војна во Европа од 1945 година полека се врти во корист на Украина.
Во опширно интервју од Лондон, Зеленски оцени дека воената ситуација за Киев е најповолна во последните две и пол години.
„Не можеме да кажеме дека Русија ја губи оваа војна, но можеме да кажеме дека ден по ден ја губат иницијативата“, истакна тој во големо интервју за The Guardian.
Кремљ претрпе серија неуспеси во изминатата недела.
Украински дронови со долг дострел го погодија родниот град на Путин, Санкт Петербург, предизвикувајќи пожар во нафтените терминали и густ чад што се издигаше над градот.
Слични напади го парализираа окупираниот Крим.
Клучен пат за снабдување е затнат со запалени камиони и танкери, оставајќи го полуостровот, кој беше анектиран од Русија во 2014 година, да се соочува со сериозен недостиг на гориво.
Големи руски загуби
Во исто време, на источниот фронт, исцрпувачкиот руски напредок беше речиси запрен.
Според Зеленски, Кремљ губи повеќе од 30.000 војници месечно – од 23.000 до 24.000 убиени, а останатите се сериозно ранети. Тоа сугерира дека вистинската бројка може да биде поголема.
„Вкупно, тоа е многу голем број. Ова значи дека тие не ја добиваат војната“, нагласува претседателот, кој од почетокот на инвазијата во 2022 година тврди дека Украина може да се одбрани со доволна поддршка.
Тој додаде дека Украина исто така трпи загуби, но во помала мера.
Русија ги засилува нападите врз цивилите
Иако руската офанзива се чини дека е запрена, уништувањето продолжува, а Москва ги засили воздушните напади врз украинските градови во последните месеци со очигледна цел да го тероризира цивилното население.
Во само еден напад минатиот вторник, беа употребени 73 ракети и 656 беспилотни летала.
Во Киев и Днепар, 18 лица беа убиени, вклучувајќи и тригодишно момче кое беше закопано под урнатините на станбена зграда.
Градоначалникот тврди дека Русите намерно користат касетна муниција во населени места.
Путин ја одби средбата и продолжува да лаже
Зеленски минатата недела испрати отворено писмо до рускиот претседател предлагајќи средба лице в лице за да се стави крај на конфликтот, но Путин ја отфрли понудата.
Зборувајќи на економски форум во Санкт Петербург во петокот, тој го нарече писмото „непристојно“ и рече дека територијалните претензии на Русија – регионот Донбас и двете јужни украински провинции – нема да се променат.
Тој, исто така, тврдеше дека руските сили напредуваат на сите делови од фронтовската линија и им рече: „Продолжете да работите, браќа“.
Непопустливоста на Путин ги поттикна шпекулациите за тоа дали е во заблуда или е погрешно информиран од неговите команданти.
Зеленски верува дека ваквите теории се веродостојни, но нагласува дека „причината зошто лаже не е важна“.
Тој додава дека Путин лажел за војната уште од самиот почеток, кога тврдел дека окупацијата на украинската територија била неопходна за да се „спасат“ руските говорници.
Тој верува дека неговите лаги се лепилото што ги „држи заедно“ различните елементи на руското општество.
Меѓународна изолација на Москва
На меѓународната сцена, Русија претрпе и неколку политички порази.
Во април, најблискиот европски сојузник на Путин, Виктор Орбан, претрпе тежок пораз на изборите во Унгарија.
Неодамнешните руски обиди да ги поддржи про-Кремљ кандидатите во Молдавија и Ерменија исто така не успеаја.
„Тие губат влијание во различни земји, вклучително и во Азербејџан“, вели Зеленски. „Тие се изолирани во Европа, а исто така и од Соединетите Држави. Значи, тие се сами“.
Односите со Трамп и американската помош
Доналд Трамп, кој го започна својот втор мандат во 2025 година со објавување дека ќе ја заврши војната, доби претпазливи пофалби од Зеленски за дипломатските напори на САД и покрај тешкиот состанок во Овалната соба, пријателскиот самит на Трамп со Путин во Алјаска минатото лето и намалувањето на американската помош за Киев.
„Секогаш му велев на претседателот Трамп дека Путин лаже. Тој си игра со вас, со Белата куќа“, вели Зеленски, додавајќи дека е благодарен на американскиот народ за нивната „силна поддршка“ за неговата земја.
Украинскиот претседател признава дека вниманието на Вашингтон се префрлило на Блискиот Исток.
„Секако, од самиот почеток на војната со Иран, нивниот фокус се префрли“, вели тој за администрацијата на Трамп.
Тој наведува дека разбира зошто САД потрошиле „толку многу ракети и оружје“ во војната со Техеран, но со тага забележува дека Киев, за разлика од сојузниците на САД во Заливот и Израел, никогаш не добил „толку многу поддршка“.
„Срамно е“, вели тој.
Како суперсила во беспилотните летала, Украина нуди соработка на Европа
Од 2022 година, Украина се трансформираше во суперсила во беспилотни летала.
Од земја која молеше за воена помош од Западот, Киев стана центар на воено-индустриско производство и технички иновации.
Неколку арапски земји дури побараа и украинска помош за соборување на иранските беспилотни летала „Шахед“.
Сепак, Зеленски истакнува дека она што најмногу ѝ недостасува на Украина се системите „Патриот“ произведени во САД, единствените што можат да соборуваат руски балистички ракети што ги таргетираат цивилите што спијат ноќе.
По разговорите во Лондон во неделата со британскиот премиер Кир Стармер, германскиот канцелар Фридрих Мерц и францускиот претседател Емануел Макрон, Зеленски рече дека го повторил повикот до европските сојузници да го „затворат“ украинското небо, односно да помогнат во одбраната од масовни руски напади.
Покрај антибалистичките системи, се бара и финансиска поддршка за трансформација на мобилизираната армија во професионална армија заснована на европскиот модел.
Тој е свесен дека ракетите „Патриот“ се скапи и чинат по 4 милиони долари.
Тој верува дека Велика Британија, која нема своја таква програма, треба да соработува со Париз, Берлин и другите членки на ЕУ за развој на европска алтернатива.
За возврат, Украина е подготвена да го сподели своето тешко стекнато искуство во војната со беспилотни летала.
„Обединетото Кралство е една од тие земји, а НАТО е исто така многу заинтересиран. Ова се непроценливи информации, нивната количина е огромна“, рече Зеленски.
Целта е да се врати Крим и Русите да ја почувствуваат војната
Зеленски не сака да зборува за идните воени операции, но забележува дека нападите со беспилотни летала со долг и среден дострел го направија враќањето на Крим остварлива, иако сè уште далечна, можност.
Тој вели дека украинските сили се фокусирани на уништување на логистиката на полуостровот и таргетирање на воени и енергетски цели низ целиот окупиран југ од Украина.
„Сето ова е клучна инфраструктура што им помага да го милитаризираат нашиот Крим. Работиме на тоа“, додава тој.
Целта на нападите длабоко на руска територија, како оние со беспилотни летала над Москва и Санкт Петербург, е да се натера руското население, кое долго време ја игнорираше војната, да „почувствува“ што таа значи.
„Победата во оваа војна ќе се случи кога руското општество ќе сфати дека војната е ужасна, дека е трагедија – не за некој друг некаде далеку, туку за себе. Мислам дека тоа е она што ги движи промените“, заклучува Зеленски.
Поделби во кругот на Путин
Во мај, рускиот олигарх Роман Абрамович тајно отпатува во Киев на разговори со Зеленски.
Украинскиот претседател вели дека му рекол на Абрамович дека никогаш нема да се откаже од Донбас, што е барање на Москва.
„Мислам дека има различни луѓе околу Путин. Половина сакаат да ја продолжат оваа војна, а половина сакаат да ја запрат. Верувам дека деловните луѓе разбираат дека руската економија е во ужасна ситуација, многу блиску до колапс“, објаснува Зеленски.
Топли односи со кралот Чарлс
Зеленски разговараше со „Гардијан“ кратко пред да се сретне со кралот Чарлс, со кого се чини дека развил топол и доверлив однос.
Претходно, тој откри дека минатата година, за време на државната посета, британскиот монарх го повика Доналд Трамп да ја поддржи Украина, што тогашниот американски претседател не сакаше да го стори. Кога го прашаа дали кралот Чарлс еден ден би можел да го посети Киев, Зеленски се насмевна и со ентузијазам кимна со главата.
„Знаете, утрово кога разговарав со сопругата Олена, со сето должно почитување кон премиерот Стармер, таа ми рече да му ги пренесам моите поздрави на кралот. И дури потоа на премиерот“, признава тој.
„Украина го сака Неговото Височество. Би сакал многу да го поканам во Киев. Можеби веќе оваа година. Не знам дали е можно од безбедносна гледна точка, но секако сакаме да го видиме.“