Квалитетот на спермата кај мажите од Астурија е речиси двојно подобар од оној на мажите од Мадрид и значително го надминува квалитетот на спермата кај жителите на градовите на југот и југоистокот на Шпанија.
Ова го покажа студијата на седум центри за асистирано оплодување на меѓународната група UR, која го спореди квалитетот на семето на шпанските граѓани од различни региони.
Истражувањето, кое ќе биде презентирано денес во Лондон на годишниот конгрес на Европското здружение за хумана репродукција и ембриологија (ESHRE), ги потврдува податоците од студијата од 2023 година.
Но, овој пат, авторите вклучија прашалник за животните навики на учесниците со цел да се обидат да ги исклучат можните фактори на збунување, пишува El País.
„Квалитетот на семето е сè уште подобар на северот од Шпанија“
„Изненадувачки е што, според нашите резултати, овие фактори воопшто не ги објаснуваат регионалните разлики. Квалитетот на семето е сè уште подобар на северот од Шпанија“, објасни Росио Нуњез Калонге, доктор по биологија и главен автор на студијата, за „Ел Паис“.
За мерење на квалитетот на спермата, авторите зеле предвид неколку варијабли, особено вкупниот број на подвижни сперматозоиди, што ги комбинира концентрацијата и мобилноста, два многу важни параметри за плодноста.
Колку е поголем бројот на подвижни сперматозоиди, толку се поголеми шансите тие да стигнат до јајце-клетката и да ја оплодат.
Мажите од Астурија имаат просек од околу 95 милиони подвижни сперматозоиди по ејакулација, додека во Мадрид таа бројка едвај достигнува 50 милиони.
Според експертот за асистирана репродукција, хипотезата што произлегува од ова истражување е дека разликите во квалитетот на семето помеѓу регионите се под влијание на „фактори што не можеме да ги контролираме, како што се загадувањето, токсините од животната средина или ендокрините нарушувачи“.
Сепак, Нуњез Калонге забележува дека фактори како што се дебелината, пушењето или седечкиот начин на живот влијаат на квалитетот на семето, но исто така дека, под еднакви услови, факторите на животната средина би можеле да играат одлучувачка улога.
Исхраната како клучен фактор
Експертите консултирани од „Ел Паис“ сметаат дека списокот на анализирани животни навики, кој се состоел од дванаесет ставки, треба да се прошири за да се извлечат конечни заклучоци.
Алберт Салас-Уетос, професор на Универзитетот Ровира и Вирџили, на пример, истакнува дека во прашалникот недостасуваат прашања за навиките во исхраната или придржувањето кон медитеранската исхрана. Студијата прашувала само за консумирање кафе и алкохол.
Тој истражувач од Институтот за биомедицински истражувања на Јужна Каталонија (IRB CatSud) водел студија во 2024 година, објавена во списанието „Хуман репродакшн“, која покажала дека мажите кои добиваат околу 30% од нивниот дневен внес на енергија од ултра-преработена храна имаат полоши параметри за квалитет на спермата.
„Повеќе од докажано е дека што, како и кога јадете влијае на квалитетот на спермата. Исхраната е апсолутно клучен фактор“, нагласува Салас-Уетос.
Загадувањето и микропластиката како предизвикувачи
И покрај овие предупредувања, експертите се согласуваат дека научните докази недвосмислено укажуваат на врска помеѓу факторите на животната средина, како што се изложеноста на хемикалии и загадувањето на воздухот, водата и храната, и намалениот квалитет на семето.
Според кинеска студија објавена во 2022 година во списанието JAMA Network, мажите кои живеат во високо загадени градови имаат помалку подвижни сперматозоиди.
Друга анализа, презентирана минатата година на конгресот на ESHRE во Париз, откри присуство на микропластика во 55% од анализираните примероци на семе.
Студија на Универзитетот во Гранада од 2010 година, исто така, пронајде врска помеѓу комбинираната изложеност на пестициди, дури и при ниски концентрации, и послаб квалитет на семето.
Како што објасни Николас Олеа, професор по радиологија и физикална медицина на Универзитетот во Гранада и еден од авторите на тоа истражување, хипотезата за влијанието на околината врз квалитетот на семето постои повеќе од половина век.
„Работите се комплицирани од фактот дека квалитетот на спермата веројатно не се одредува толку од изложеноста во зрелоста, колку од изложеноста за време на раниот развој на поединецот, односно за време на бременоста и во првите години од животот. Ова ја прави превенцијата многу потешка“, верува Олеа.
Глобален проблем
Олеа истакнува уште еден податок од студијата: ако се исклучи Астурија, мажите од другите три анализирани географски зони на Шпанија едвај достигнуваат просечна концентрација од 50 милиони сперматозоиди на милилитар сперма.
На почетокот на 1970-тите, според данска студија од 2017 година, која споредила податоци од 1973 до 2011 година, таа бројка била речиси двојно поголема.
„Податоците потврдуваат дека во Шпанија концентрацијата на сперматозоиди е половина од онаа што била пред 50 години, што е апсурдно и очигледно значи дека нешто го оштетува квалитетот на спермата, и во Шпанија и во остатокот од светот“, смета Олеа.
„Фактот дека падот се случил толку ненадејно и за толку кратко време ни кажува дека генетиката нема никаква врска со тоа“, додава Алберт Салас-Уетос.
Според вонреден професор на Одделот за исхрана на Универзитетот Харвард, единственото нешто што може да стои зад овој пад се факторите на животната средина и навиките на живот.
„На крајот на краиштата, тоа е збир на околности што создаваат неповолна средина за квалитетот на спермата и општото здравје на тестисите, што доведува до нарушување на машкото репродуктивно здравје.“
Сè повеќе парови бараат помош
За Салас-Уетоса, податоците за квалитетот на семето во земји како Шпанија „почнуваат да бидат загрижувачки“ и доведуваат до зголемување на бројот на циклуси на асистирана репродукција.
Се проценува дека помеѓу 15% и 17% од паровите во репродуктивна возраст имаат проблеми со неплодност. Во 50% од овие случаи, причината е, исклучиво или делумно, машкиот фактор.
„Како што се намалува квалитетот на спермата, се намалува и веројатноста дека сè повеќе парови ќе мора да побараат помош од техники на асистирана репродукција“, тврди тој.
Ова мислење го дели и Росио Нуњез Калонге, која истакнува дека бројот на центри за асистирана репродукција и бројот на пациенти кои доаѓаат кај нив очигледно се зголемуваат.
„Мадрид е токму еден од регионите со најмногу вакви центри, па веројатно е дека намалениот квалитет на спермата веќе влијае на можноста за природно зачнување“, заклучува тој.