Советот за безбедност на Обединетите нации (ОН) денес ќе го одржи првиот круг неформално гласање, со цел да се процени нивото на поддршка за седумте кандидати кои моментално се натпреваруваат за позицијата на следниот генерален секретар на ОН.
Кандидатите од Аргентина, Чиле, Костарика, Еквадор, Гвајана, Сенегал и Уганда, меѓу кои има четири жени и тројца мажи, се натпреваруваат да го наследат Антонио Гутереш од Португалија, кој ја напушта функцијата на крајот од оваа година по два последователни петгодишни мандати.
Наследникот на Гутереш се соочува со задачата да ја ревитализира организацијата, која се соочува со криза и пад на угледот, и која е под зголемен притисок да ја реформира гломазната и скапа бирократија и да го намали преклопувањето на одговорностите меѓу бројните агенции, пишува Ројтерс.
Денешното „индикативно гласање“ (кратка анкета) е неформално, необврзувачко гласање спроведено меѓу 15-те членки на Советот за безбедност на ОН. Од нив се бара да наведат дали „поддржуваат“, „не се согласуваат“ или „немаат мислење“ за секој кандидат.
Гласањето е тајно и во салата за време на него се присутни само членовите на Советот за безбедност на ОН.
Засега нема јасен фаворит, а моменталната пракса покажува дека неколку круга гласање би можеле да се одржат во текот на летото, додека процесот би можел да заврши кон крајот на септември или почетокот на октомври. Доколку нема консензусен кандидат, постапката би можела да потрае подолго.
Тековните кандидати се: Аргентинецот Рафаел Гроси, директор на Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ), поранешната претседателка на Чиле Мишел Бачелет, поранешната потпретседателка на Костарика Ребека Гринспен, поранешната министерка за надворешни работи на Еквадор Марија Фернанда Еспиноза, поранешната министерка за надворешни работи на Гвајана Каролина Родригез-Биркет, поранешната претседателка на Сенегал Маки Сал и уганѓанската дипломатка Олара Отуну, која влезе во трката минатата недела.
Можно е нови кандидати да се приклучат на трката.
Во првите рунди на неформално гласање, сите членови користат исти гласачки ливчиња, што им овозможува на дипломатите да го видат целокупното ниво на поддршка и противење на кандидатите, но не и дали негативните гласови доаѓаат од некоја од петте постојани членки на Советот за безбедност кои имаат право на вето – Кина, Франција, Русија, Обединетото Кралство и Соединетите Американски Држави.
Во подоцнежна фаза од процесот, петте постојани членки користат гласачки ливчиња со различна боја од оние што ги користат избраните членови, што го прави видливо дали кандидатот добил глас „нема поддршка“ од некоја од нив.
Советот за безбедност на крајот усвојува резолуција, традиционално зад затворени врати, со која се препорачува назначување на Генералниот секретар на Генералното собрание на Обединетите нации, кое брои 193 члена.
Потребни се најмалку девет гласа „за“ и вето „не“, по што следува одобрување од Генералното собрание, што долго време се сметаше за формалност.
Актуелен претседател на Советот за безбедност е Демократска Република Конго, чиј амбасадор во ОН, Зенон Муконго Нгаи, им потврди на новинарите дека првиот круг на неформално гласање ќе се одржи во четврток наутро.
Тој рече дека Отуну ќе биде вклучен во гласањето иако сè уште не учествувал во неформалните сослушувања што другите кандидати веќе ги завршија.
Во биографијата на Отуну е наведено дека тој го осмислил системот на неформални „индикативни гласови“ за избор на нов генерален секретар, додека бил претседател на Советот за безбедност на ООН во 1981 година.