Светот би можел да се соочи со еден од најсилните настани на Ел Нињо во модерната историја во наредните месеци, а ефектите би можеле да се почувствуваат низ целата планета во текот на остатокот од 2026 година и поголемиот дел од 2027 година.
Британскиот вулканолог и климатолог Бил Мекгваер предупредува во авторски текст за Гардијан дека сегашниот Ел Нињо, дополнително засилен од глобалното затоплување, би можел да донесе екстремни временски услови, од катастрофални поплави и бури до суши, пожари и нови рекорди на топлина.
Ел Нињо е природен климатски феномен што се јавува кога површинските води на централниот и источниот екваторијален Пацифик стануваат невообичаено топли.
Се јавува на секои неколку години и е дел од поширок климатски циклус што вклучува поладна фаза позната како Ла Ниња.
Особено силните настани на Ел Нињо, во кои температурата на Пацификот се искачува најмалку два степени над просекот, често се нарекуваат „супер Ел Нињо“.
Според прогнозите цитирани од Мекгваер, сегашното затоплување би можело да достигне и до четири степени над нормалата подоцна оваа година.
Такво сценарио би било без преседан во современиот период на набљудување.
Екстремно време низ целата планета
Ел Нињо не е нов феномен, но експертите предупредуваат дека сегашната ситуација е поинаква поради забрзаното глобално затоплување.
Колку е потопла атмосферата, толку е поголема количината на енергија и влага што може да поттикне екстремни временски настани.
Најсилните ефекти се очекуваат во делови од Јужна Америка, Северна Америка, Азија и Австралија, пишува Гардијан.
Западниот брег на Јужна Америка и западните делови на САД би можеле да бидат погодени од обилни дождови, поплави и лизгање на земјиштето, додека се очекува Амазон, Јужна и Југоисточна Азија и голем дел од Австралија да бидат изложени на зголемен ризик од екстремна топлина, суша и пожари.
Индија веќе ги чувствува ефектите, вели авторот, бидејќи овогодинешниот монсун е меѓу најслабите во последните две децении.
Во исто време, Ел Нињо обично го намалува бројот на урагани во Атлантикот, но може да ја зголеми активноста на тајфуните во Пацификот.
Калифорнија се плаши од мега бура
Постои посебна загриженост во Калифорнија, каде што претходните силни настани на Ел Нињо донесоа некои од највлажните периоди во историјата на американската држава.
Во текот на таквите години, почесто се формираат таканаречени атмосферски реки, долги коридори со екстремно влажен воздух што можат да донесат огромни количини на врнежи со денови.
Најлошото сценарио што го разгледуваат експертите е познато како „ARxStorm“, екстремна бура што може да предизвика катастрофални поплави низ Калифорнија.
Доколку се оствари такво сценарио, милиони домови и деловни објекти би можеле да бидат поплавени, додека штетите врз инфраструктурата и економијата би можеле да достигнат стотици милијарди долари.
Последици за светската економија
Силниот Ел Нињо не е само метеоролошки проблем.
Претходните големи настани имаа сериозни последици врз земјоделството, цените на храната, енергијата и глобалната економска активност.
Ел Нињо од 1997 и 1998 година, еден од најсилните во 20 век, според проценките цитирани од Гардијан, предизвика долгорочни економски загуби измерени во трилиони долари.
Авторот предупредува дека актуелниот настан би можел да влијае на снабдувањето со храна и да ги зголеми трошоците за живот во голем број земји, особено ако екстремните временски услови влијаат на големите земјоделски региони.
Проблемите би можеле да продолжат и во текот на 2027 година.
Дали нè очекува најжешката година досега?
Мекгваер проценува дека комбинацијата од климатските промени и екстремно силниот Ел Нињо би можела да доведе до нови температурни рекорди.
Според неговата проценка, 2027 година би можела да стане најтопла година откако започнаа мерењата.
Просечната глобална температура би можела привремено да достигне помеѓу 1,6 и 1,7 степени Целзиусови над прединдустриските нивоа.
Иако Ел Нињо претставува природен климатски циклус, научниците со години предупредуваат дека зголемувањето на концентрацијата на јаглерод диоксид во атмосферата ги засилува екстремните климатски настани.
Затоа, Мекгваер верува дека претстојниот период треба да биде уште едно сериозно предупредување за светските влади.
Сепак, тој проценува дека ова засега не се случува доволно брзо, бидејќи многу земји истовремено ги забавуваат зелените политики и продолжуваат да инвестираат во експлоатација на фосилни горива.
Доколку се остварат најлошите прогнози, светот веќе би можел да види во наредните месеци како изгледа климатскиот систем во кој природен феномен како Ел Нињо се судира со сè потопла планета.