Русија ги засилува нападите врз украинските центри за податоци. Може ли Украина да остане без пристап до интернет? Како давателите на интернет услуги ги обезбедуваат своите мрежи и што би можело да ги направи стабилните врски скапи?
Додека хакерите и прекините на електричната енергија порано беа најголемите закани за украинските центри за податоци, сега токму објектите во кои се сместени серверите се цел на напади.
Од почетокот на септември, Русија систематски ги напаѓа центрите за податоци.
Дигиталната инфраструктура во главниот град Киев, како и во други делови од земјата, веќе страдаше.
По нападот, емитувањето на неколку телевизиски канали и работењето на услугите за онлајн стриминг беа привремено прекинати. Корисниците на одредени кабелски оператори, исто така, пријавија проблеми.
Зошто Русија ги напаѓа центрите за податоци?
Центарот за податоци е објект каде што се складираат информации. Во него се сместени сервери, единици за складирање податоци и мрежна опрема што обезбедува непречено работење на онлајн услугите.
Информативните портали, државните регистри, електронското банкарство, услугите во облак, телефонските системи и корпоративните мрежи се потпираат на нив.
Следствено, штетата на таков објект влијае не само на личниот пристап до интернет, туку и на широк спектар на секојдневни услуги. Затоа, овие центри стануваат клучни цели на напади.
Украинскиот министер за надворешни работи Андриј Сибиха изјави дека Русија нападнала големи украински центри за податоци во обид да го наруши протокот на информации.
Според Сибиха, бидејќи Русија не успева да ги постигне своите цели на бојното поле, таа бара нови начини да го дестабилизира животот во Украина.
Може ли интернетот во Украина да престане да работи?
И покрај обемот на нападите врз центрите за податоци, експертите се согласуваат дека целосното исклучување на интернетот е малку веројатно.
„Таа индустрија во Украина никогаш не била регулирана и немало потреба од мултимилионски лиценци. Влезот на пазарот бил многу евтин, поради што илјадници претприемачи нуделе вакви услуги. Тоа е прилично децентрализирана индустрија“, објаснува експертот за телекомуникации Олександр Хлушченко во интервју за ДВ.
Според него, просечниот жител на Украина може да избере помеѓу неколку провајдери – каде што дури десет оператори се достапни во некои станбени згради.
Токму оваа конкуренција, според Хлушченко, довела до тоа Украина да има „веројатно една од најдобрите услуги за пристап до интернет во светот“.
Сепак, тој исто така истакнува дека физичкото оштетување може да предизвика одредени сегменти од мрежите на одредени провајдери да престанат да работат сè додека не се поправат физички.
Олександр Федиенко, член на парламентарниот комитет за национална безбедност, одбрана и разузнавање, изразува сличен став.
„Дали интернетот ќе исчезне во Украина? Секако дека не. Ќе има реорганизација на инфраструктурата и воспоставување резервни локации“, напиша Федиенко на Фејсбук.
Тој истакнува дека руските напади се залудни, бидејќи украинските интернет провајдери се во можност брзо да вратат сè во функција.
Сергиј Бескрестнов, советник на претседателот за развој на одбранбени технологии, верува дека руските напади врз украинските центри за податоци се првенствено тактика на информациска војна.
„Тие веќе се обидоа да нè исплашат тврдејќи дека ќе ни снема храна и гориво, а сега го поттикнуваат стравот од исчезнување на интернетот“, пишува Бескрестнов на Фејсбук.
Како можат да се заштитат податоците и уредите?
Олександр Хлушченко забележува дека иако серверот може да биде уништен, податоците истовремено се чуваат и архивираат во други центри за податоци, вклучително и оние во странство.
„Затоа системите можат автоматски да се префрлат на друг центар за податоци“, објаснува експертот. Во исто време, телекомуникациските компании чуваат копии користејќи европски услуги во облак, како што се Google и Amazon.
Олександр Олшански, основач на провајдерот МироХост и раководител на Интернет Инвест – водечки украински провајдер на ИТ и услуги за хостирање – изјави дека неговиот центар за податоци е практично уништен. Сепак, влијанието врз корисниците беше минимално.
„Околу 95 проценти од корисниците не се погодени бидејќи се потпираат на капацитетите во Полска и Чешка. Имам само околу 150 од вкупно 20.000 до 25.000 корисници кои, од која било причина, не се преселиле, дуплирале или не направиле резервна копија на својата инфраструктура“, рече Олшански во интервју за РБЦ-Украина.
Експертите советуваат центрите за податоци да стават уште поголем акцент на децентрализацијата, да набават дополнителна опрема и да ја дистрибуираат географски, а истовремено да ги дуплираат и обезбедат податоците на серверите во рамките на европските центри за податоци и преку клауд услуги.
Преместувањето во подземни засолништа би било друго можно решение. Сепак, ваквите мерки би повлекле и дополнителни трошоци за корисниците.
„Навикнати сме да имаме најбрз и најевтин интернет во Европа, како и најдобра техничка поддршка“, истакнува Олександр Федиенко. Тоа сега ќе се промени.
Сергеј Бескрестнов, исто така, предвидува зголемување на цените на интернетот за да се компензираат трошоците за поправки.