Меморандумот за разбирање меѓу САД и Иран за прекин на војната има за цел да одржи прекин на огнот на Блискиот Исток и да го рестартира морскиот сообраќај низ Ормузскиот теснец, а документот од 14 точки остава многу детали за страните да се договорат подоцна, вклучувајќи ја и чувствителната тема за нуклеарната програма на Иран, објавува CNN.
Договорот меѓу Иран и САД ги утврдува условите за прекин на огнот меѓу двете земји, повторното отворање на Ормузскиот теснец, одредено финансиско олеснување за Иран и потврда од Техеран дека никогаш нема да произведува нуклеарно оружје, објави денес американската мрежа според текстот на потпишаниот договор, кој го прочита висок функционер на американската администрација во телефонски разговор со новинарите.
Документот, кој електронски го потпишаа американскиот претседател Доналд Трамп и иранскиот претседател Масуд Пезешкијан, му ветува на Иран многу пари, со укинување на санкциите Иран може да ја продава својата нафта, ќе има пристап до милијарди замрзнати средства и потенцијално уште 300 милијарди долари дополнително финансирање, според CNN.
Според текстот објавен од американската телевизија, точките од договорот вклучуваат:
1. САД, Иран и нивните сојузници во тековната војна потпишуваат Меморандум за разбирање за прогласување на моментален и траен прекин на воените операции на сите фронтови, вклучително и Либан, и се обврзуваат отсега натаму да не започнуваат никаква војна или никаква воена операција едни против други, и да се воздржат од закана или употреба на сила едни против други, и да го обезбедат територијалниот интегритет и суверенитет на Либан.
2. САД и Иран се обврзуваат да го почитуваат суверенитетот и територијалниот интегритет едни против други и да се воздржат од мешање во внатрешните работи едни против други.
3. САД и Иран се обврзуваат да преговараат и да постигнат конечен договор во рок од максимум 60 дена, со можност за продолжување по заемна согласност.
4. Веднаш по потпишувањето на Меморандумот за разбирање, САД ќе почнат да ја отстрануваат својата поморска блокада и сите прекини или пречки против Иран, и целосно ќе ја прекинат поморската блокада во рок од 30 дена.
Во овој период, сообраќајот на бродовите ќе биде соодветен на сообраќајот од пред војната што го обновува Иран. САД понатаму се обврзуваат да ги повлечат своите сили од близината на Иран во рок од 30 дена од постигнувањето на конечен договор.
5. По потпишувањето на овој Меморандум за разбирање, Иран ќе преземе мерки, користејќи ги сите напори, за безбедно поминување на комерцијални бродови бесплатно, само 60 дена, од Персискиот Залив до Оманското Море и обратно.
Сообраќајот на комерцијални бродови ќе започне веднаш, а земајќи ја предвид потребата од отстранување на техничките и воените пречки и деминирањето од страна на Иран, тој ќе се воспостави во рок од 30 дена.
Иран ќе води дијалог со Оман за да ги дефинира идната администрација и поморските услуги во Ормутскиот теснец, во разговор со другите држави од крајбрежниот дел на Персискиот Залив, во согласност со важечкото меѓународно право и суверените права на крајбрежните држави од Ормутскиот теснец.
6. САД се обврзуваат да развијат со регионалните партнери дефинитивен, меѓусебно договорен план од најмалку 300 милијарди американски долари за обнова и економски развој на Иран.
Механизмот за спроведување на овој план ќе биде финализиран како дел од конечниот договор во рок од 60 дена.
Сите потребни лиценци, ослободувања и дозволи потребни за релевантните финансиски трансакции ќе бидат издадени од САД.
7. САД се обврзуваат да ги укинат сите видови санкции против Иран, вклучувајќи ги и резолуциите на Советот за безбедност на Обединетите нации.
8. Иран потврдува дека нема да стекнува или развива нуклеарно оружје. САД и Иран се согласија да го решат прашањето за залихите од збогатен материјал во согласност со механизам што ќе биде меѓусебно договорен во согласност со распоредот наведен во став седум, со минимална методологија што ќе се комбинира на лице место под надзор на Меѓународната агенција за атомска енергија.
Двете страни, исто така, се согласија да разговараат за прашањето за збогатување и други меѓусебно договорени прашања поврзани со нуклеарните потреби на Иран, врз основа на задоволителна рамка што ќе биде договорена во конечниот договор.
9. До конечниот договор, САД и Иран се согласуваат да го одржат „статус кво“. Иран ќе го одржи сегашниот „статус кво“ на својата нуклеарна програма, а САД нема да воведат никакви нови санкции и нема да распоредат дополнителни сили во регионот.
10. САД се обврзуваат дека веднаш по потпишувањето на овој Меморандум за разбирање и до крајот на санкциите, Министерството за финансии на САД ќе издаде ослободувања за извоз на иранска сурова нафта, нафтени производи и деривати, како и сите поврзани услуги, вклучувајќи банкарски трансакции, осигурување, транспорт итн.
11. САД се обврзуваат целосно да ги стават на располагање замрзнатите или ограничените средства и средства на Иран по спроведувањето на Меморандумот.
САД и Иран меѓусебно ќе се договорат за процедурите во врска со ослободувањето на овие средства за време на преговорите.
Таквите средства, без разлика дали се задржани на оригиналната сметка или се префрлени, ќе бидат целосно употребливи за плаќање на секој краен корисник назначен од Централната банка на Иран.
12. САД и Иран се согласуваат дека ќе се воспостави механизам за спроведување за следење на успешното спроведување на овој Меморандум за разбирање и идното почитување на конечниот договор.
13. По потпишувањето на овој Меморандум за разбирање, и под услов да се започне со спроведување на ставовите 1, 4, 5, 10 и 11 од овој Меморандум за разбирање и континуираното спроведување на овие мерки, САД и Иран ќе започнат преговори за конечен договор само за другите ставови.
14. Конечниот договор ќе биде одобрен со обврзувачка резолуција на Советот за безбедност на ООН.