Во последните денови, хакерите предизвикаа расипување на храната во продавниците низ цела Европа, а во Франција се обидоа да ги загрозат и залихите од крв. Тоа покажува колку е ранливо општеството поради неговата зависност од технологијата.
Парадоксално, низ цела Европа се одржуваат протести против изградбата на инфраструктура што би можела да игра важна улога во одбраната од вакви закани.
Како хакерите ги загрозија супермаркетите и залихите од крв?
Нападите врз системите за ладење на супермаркетите започнаа кон средината на октомври во Франција, каде што хакерите ја презедоа контролата врз фрижидерите и замрзнувачите во стотици продавници.
Нов бран напади следеше на почетокот на ноември и се прошири во други европски земји.
Euronews објави дека бројот на погодени земји се зголемил на најмалку 11.
Хакерите ги смениле поставките на фрижидерите и замрзнувачите и предизвикаа расипување на храната.
Според The Guardian, штетата од првиот бран напади во Франција беше измерена во милиони евра.
Европската комисија, ENISA и Европол издадоа заедничко предупредување за нападот на 4 ноември, повикувајќи на итни безбедносни проверки.
Нападот врз системите на добавувачот на опрема за ладење на француската јавна институција за снабдување со крв можеше да има уште посериозни последици.
На почетокот на ноември, хакерите ги компромитираа системите за следење и контрола на ладилниците во неколку регионални институции.
Со манипулирање со температурата, тие можеа да ги загрозат крвните производи што мора да се чуваат под строго контролирани услови, пишува Index.hr.
Иако нема докази дека во овие напади е користена вештачка интелигенција, тие покажуваат колку е ранлив и изложен светот на сајбер закани.
Во таков свет, развојот на вештачката интелигенција може да стане и голема закана и најсилно оружје против неа.
Како беше изведена една од најголемите кражби на криптовалути?
Додека европските институции се обидуваа да ги спречат нападите врз системите за ладење, светот беше потресен од една од најголемите дигитални кражби досега.
Американското ФБИ објави дека севернокорејска хакерска група стои зад кражбата на повеќе од шест милијарди долари од берзата за криптовалути Binance.
Според проценките на аналитичката компанија Chainalysis, украдени се крипто средства во вредност од приближно 6,4 милијарди долари.
Потоа, севернокорејските хакери се обиделе да ги преместат украдените средства преку голем број дигитални паричници и различни платформи за да го отежнат нивното следење. Chainanalysis објави дека приближно 2,8 милијарди долари биле замрзнати.
Експертите велат дека развојот на вештачката интелигенција им обезбедил на криминалците нови начини за извршување кривични дела преку автоматизација и други методи.
Во овој случај, многу е веројатно дека вештачката интелигенција била користена за пробивање во системите на Binance.
Компанијата Chainanalysis изјави дека напаѓачот користел модели на перење пари „како што не сме виделе досега“.
Како вештачката интелигенција им помага на хакерите?
Вештачката интелигенција веќе може да им помогне на хакерите да пронајдат безбедносни ранливости, да пишуваат малициозен софтвер и да ги автоматизираат нападите.
Британскиот национален центар за сајбер безбедност предупреди на ова, кој проценува дека вештачката интелигенција речиси сигурно ќе ја зголеми фреквенцијата и интензитетот на сајбер нападите до 2027 година.
Во извештај од септември 2026 година, американската компанија Anthropic, исто така, опиша случаи во кои хакерите го користеле нејзиниот модел Claude за истовремени напади врз повеќе организации, независно наоѓајќи безбедносни недостатоци и прилагодувајќи малициозни програми за да избегнат откривање.
Работните места за кои претходно биле потребни тимови од експерти сега би можеле делумно да се автоматизираат.
Според извештајот на Google, вештачката интелигенција веќе се користи за собирање информации за потенцијални жртви, креирање убедливи лажни пораки, крадење на информации за најавување и криење на малициозен софтвер.
Може ли вештачката интелигенција да ги спречи сè поопасните сајбер напади?
Сепак, вештачката интелигенција истовремено станува сè поважна алатка во одбраната од вакви напади.
Ова го покажува и натпреварот на Американската агенција за напредни одбранбени истражувања.
Седум тимови развија системи со вештачка интелигенција кои независно анализираа повеќе од 54 милиони линии програмски код.
За време на финалниот натпревар, тие открија 54 од 63 намерно воведени безбедносни ранливости и успешно отстранија 43 од нив. Тие исто така пронајдоа 18 реални, претходно непознати ранливости. На системите им требаа само 45 минути во просек за да креираат безбедносна закрпа.
Како вештачката интелигенција ја менува областа на компјутерската безбедност покажа еден случај од октомври, кога со нејзина помош беа откриени две критични ранливости во PHP, програмски јазик што се користи на приближно 70 проценти од интернет страниците.
За што предупредува директорот на британската разузнавачка служба?
Директорот на британската разузнавачка служба MI5, Кен Мекалум, исто така предупреди за сè поинтензивната конкуренција помеѓу хакерите и експертите за компјутерска безбедност.
Тој изјави дека вештачката интелигенција веќе значително го забрзува тој натпревар бидејќи обезбедува нови можности за двете страни, а како особено сериозна закана во иднина ја издвои можноста за користење на вештачката интелигенција за развој на биолошко оружје.
Според извештајот на Европската агенција за сајбер безбедност (ENISA), геополитичките тензии сè повеќе влијаат врз безбедноста на дигиталната инфраструктура, а сајбер шпионажата, нападите со уцена и активностите на хакерските групи поврзани со државите се издвојуваат меѓу главните закани.
Агенцијата особено предупредува на можноста за сè почеста употреба на вештачка интелигенција во нападите.
Сè укажува на фактот дека веќе се води еден вид војна со вештачка интелигенција, далеку од очите на јавноста, но со последици што можат да се почувствуваат.
Хакерите користат вештачка интелигенција за сè понапредни напади, додека безбедносните експерти ја користат истата технологија за да се обидат да ги спречат.
Страна што се развива побрзо и користи понапредни системи за вештачка интелигенција би можела да има предност.
Колку брзо напредува вештачката интелигенција?
И вештачката интелигенција продолжува брзо да напредува.
Според истражувањето на независната организација METR, можностите на моделот на вештачка интелигенција на Антропик за одредени задачи напредуваат речиси двојно побрзо од порано.
Истражувачите проценуваат дека вештачката интелигенција, која сè повеќе помага во развојот на нови, понапредни модели, е одговорна за голем дел од ова забрзување.
Ова повторно го покренува прашањето за развој на вештачка општа интелигенција (AGI), систем кој би можел да извршува широк спектар на интелектуални задачи на ниво или подобро од луѓето.
Во дискусиите за нејзиниот развој, годината 2027 се споменува сè почесто.
Извршниот директор на Google DeepMind и добитник на Нобелова награда, Демис Хасабис, проценува дека доаѓањето на AGI би можело да има десет пати поголемо влијание од индустриската револуција, со промени што се случуваат десет пати побрзо.
Зошто Европејците протестираат против центрите за податоци со вештачка интелигенција?
Токму во време кога вештачката интелигенција добива сè поважна улога во економијата и безбедноста, противењето на изградбата на центри за податоци, инфраструктурата неопходна за развој и работа на напредни системи со вештачка интелигенција, расте низ цела Европа.
Во Амстердам, повеќе од сто активисти влегоа на градилиштето на центар за податоци наменет за Microsoft, додека протести се одржаа и во Франција, Полска, Данска и други земји.
Протести беа одржани и во Загреб, каде што Зелената акција предупреди на можните последици од планираната изградба на голем центар за податоци со вештачка интелигенција во Топуско, пишува Index.hr.
Загриженоста за потрошувачката на енергија е поткрепена со податоци од Меѓународната агенција за енергија.
Според нејзините проценки, центрите за податоци потрошиле околу 415 терават-часови електрична енергија во 2024 година, или 1,5 проценти од вкупната потрошувачка во светот.
До 2030 година, нивната потрошувачка би можела да се зголеми на приближно 945 терават-часови, количина на енергија еквивалентна на вкупната годишна потрошувачка на Германија и Франција заедно.
Зошто Европската комисија смета дека инфраструктурата со вештачка интелигенција е неопходна?
Сепак, развојот на таква инфраструктура се смета за сè повеќе неопходен не само за економската конкурентност, туку и за безбедноста на државите.
Во својот Акциски план за вештачка интелигенција, Европската комисија експлицитно наведува дека вештачката интелигенција е клучна за европската безбедност и заштитата на демократијата.
Во документот од 2026 година, таа предвидува и користење на идните гигафабрики за вештачка интелигенција за развој на европски системи за сајбер одбрана.
Парадоксот на таквата ситуација го предупреди аналитичарката за вештачка интелигенција Нина Шик, која ги поврза протестите со најновите сајбер напади низ Европа.
„Сакаме да ги забраниме и уништиме центрите за податоци, токму клучната инфраструктура што ни е потребна за да се одбраниме од противници вооружени со суперинтелигенција“, напиша Шик, заклучувајќи дека нè очекува бурен период.
На тој начин, Европа се соочува со двоен предизвик.
Мора да развива технологија за да биде во чекор со сè понапредните закани и да ја намали зависноста од другите светски сили.
Сепак, во исто време, мора да се грижи за луѓето на кои им е сè потешко да ја прифатат брзината на промените и не сакаат технолошкиот напредок да им ја оштети околината и, накратко, светот на кој се навикнати.