Европа увезе повеќе течен природен гас (LNG) од водечкиот руски проект LNG од кога било досега во првата половина на 2026 година, преземајќи го речиси целото производство на сибирскиот објект само неколку месеци пред да стапи на сила забраната на Европската унија за увоз на руски гас.
Набавките од ЕУ од проектот Јамал ЛНГ, управуван од руската приватна компанија Новатек, достигнаа рекордни 9,89 милиони тони во првите шест месеци од оваа година, што е за 18 отсто повеќе во однос на истиот период минатата година, покажуваат податоците на аналитичката компанија Кплер, пишува Фајненшл тајмс.
Овие податоци покажуваат дека Европа продолжува да игра клучна улога во одржувањето на работата на водечката руска енергетска централа додека руската војна против Украина продолжува веќе петта година.
Според проценките на невладината Ургевод, Европа за овие испораки можеби платила и до шест милијарди евра.
Најголеми европски купувачи беа Франција, Белгија и Шпанија, кои во првата половина на 2026 година увезле 3,6 милиони, 2,9 милиони и 2,7 милиони тони, соодветно, од проектот Yamal LNG, според податоците на компанијата Кплер.
Себастијан Ретерс, активист за санкции во организацијата Ургеволд, ги нарече овие бројки „зачудувачки“, особено затоа што „не се случуваат во вакуум“, туку одразуваат период во кој Русија ги засили нападите врз енергетската инфраструктура на Украина и цивилните објекти.
Правилата на Европската унија веќе забрануваат купување на руски течен природен гас (LNG) со краткорочни договори, што значи дека на секоја пратка од проектот Yamal LNG наменета за Европа, потребна е потврда од царинските органи на земјата увозник дека гасот е купен со долгорочен договор.
Од 1 јануари 2027 година ќе стапи на сила забраната на Европската унија за увоз на руски ЛНГ по долгорочни договори. Ова ќе ја принуди Русија да бара алтернативни патишта за извоз. Увозот на руски гас преку гасоводи ќе биде забранет подоцна истата година.
Подготвеноста на Европа да прима пратки од проектот Yamal LNG беше критична за функционирањето на проектот, кој се наоѓа на рускиот Арктик и се потпира на мала флота од специјализирани танкери од класата мраз Arc7.
Количеството на гас што може да го испорача овој објект во голема мера зависи од брзиот промет на специјализирани танкери во европските пристаништа, додека алтернативната рута преку Северниот морски пат до Азија е поризична и трае многу подолго.
Додека Европа доби повеќе ЛНГ од проектот Јамал во првата половина од годината, пратките наменети за Азија паднаа за 74 отсто на нешто повеќе од 510.000 тони.
Иако испораките од Јамал до Азија вообичаено се зголемуваат во текот на летото, оваа година досега на источните пазари се испратени значително помалку количини.
Ова делумно се должи на загриженоста на некои меѓународни бродски компании, осигурителни компании и финансиски институции поради можната изложеност на санкциите на Европската унија, според луѓе запознаени со ова прашање.
Танкери од класата мраз што пренесуваат ЛНГ од проектот Јамал продолжуваат во голема мера да се потпираат на европските бродоградилишта за ремонт и одржување, вклучувајќи ги и услугите на бродоградилиштата Damen во Брест, Франција и бродоградилиштата Fayard A/S во Данска.
„Јамал ЛНГ зависи од малата, специјализирана флота, европските пристаништа и европските услуги за да може извозот да се одвива непречено. Европа продолжува да го обезбедува сето тоа“, рече Ретерс од организацијата Ургеволд.
Проектот Yamal LNG, кој беше инаугуриран од претседателот Владимир Путин во 2017 година, останува најголемиот руски производител на течен природен гас (LNG), со проектиран годишен капацитет од 17,4 милиони тони, иако реалното производство често го надминува тоа ниво.
Покрај Novatek, кој е мнозински сопственик на проектот, акции во него имаат и француската компанија TotalEnergies и кинеската CNPC.
Во февруари, извршниот директор на TotalEnergies, Патрик Пујане, рече дека компанијата, која има долгорочни договори за извоз на гас од проектот Јамал, може да биде принудена да престане да извезува гас не само во Европската унија, туку и од самиот проект, наведувајќи ги „нејаснотии“ околу забраната на ЕУ.