Цената на нафтата денес ја надмина границата од 100 долари за барел за прв пат од јули.
Зголемувањето дојде по новата ескалација на конфликтот меѓу САД и Иран преку ноќ, за време на која САД погодија пет ирански танкери како одмазда. Техеран претходно целеше американски воен брод, пишува Би-Би-Си.
Суровата нафта Брент, која служи како глобален ценовен репер, не го достигна ова ниво од крајот на јули, кога се распадна примирјето меѓу Иран и САД. Цената накратко се намали на 99,90 долари за време на тргувањето, но аналитичарите предупредуваат дека секое понатамошно заострување на ситуацијата на Блискиот Исток може да поттикне понатамошен раст.
Напади на берза
Американските сили целеа четири брода во Оманскиот Залив поврзани со Корпусот на иранската револуционерна гарда (ИРГК) и уште еден танкер во близина на островот Харг, кој е главен центар за извоз на нафта на Иран.
Како одговор, Техеран лансираше ракети кон американската база во Јордан. Јорданските вооружени сили објавија дека 18 од 20-те ирански ракети биле соборени, додека две паднале во ненаселени области.
Иранската револуционерна гарда потоа објави дека нападнала два американски брода, осум танкери и десет други бродови кои се обиделе да поминат низ Ормутскиот теснец.
Претходно, Иран со балистички ракети нападна американски воен брод, а Централната команда на САД (Centcom) го опиша тој напад како „успешно избегнат“ и изјави дека нема повредени американски војници.
САД изјавија дека погодените ирански танкери биле „дел од тајна мрежа вредна повеќе милијарди долари што ја финансира ИРГК и нивните регионални сојузници“.
Centcom подоцна потврди дека еден од погодените бродови, M/T Riesco, потонал во Оманскиот Залив и објави снимки од оштетениот брод на платформата X.
Последици за пазарот и регионот
Цените на нафтата флуктуираа диво од почетокот на војната на 28 февруари, кога САД и Израел започнаа напади врз Иран.
Пред конфликтот, цената на Брент се движеше околу 70 долари за барел.
Сепак, војната доведе до речиси целосно затворање на Ормутскиот теснец, клучен премин низ кој се транспортира 20% од светската нафта и течен природен гас (LNG).
Зголемените трошоци резултираа со значително зголемување на цените на горивата на бензинските пумпи низ целиот свет.
Притисокот врз цените дополнително ја зголемува нестабилноста во регионот.
Во вторник, јеменските Хути, поддржани од Иран, нападнаа енергетски објекти и цивилна инфраструктура во Саудиска Арабија.
Според саудиските власти, 73 лица се повредени во нападот. Нападот со беспилотни летала и ракети предизвика пожари во нафтените објекти и доведе до привремено затворање, потврдија саудиската војска и Министерството за енергетика.
„Кога Иран ќе се обиде да ги погоди нашите бродови, ќе изгубат танкери“
Државниот секретар на САД, Марко Рубио, ги коментираше последните напади и рече дека ситуацијата е „прилично јасна“.
„Иран сè уште се обидува да ги погоди американските воени бродови. Секој пат кога ќе го сторат или ќе се обидат да го сторат тоа, ќе изгубат танкери. Мислам дека ќе го видите тоа денес“, им рече Рубио на новинарите за време на посетата на Колумбија.
Американските напади во вторник се случија неколку часа откако иранската морнарица објави дека запленила беспилотна американска подморница во Ормутскиот теснец.
Капетанот на американската морнарица Тим Хокинс, портпарол на Централната команда, објасни дека „подводен дрон управуван од американските сили се расипал пред повеќе од еден ден“.
Тој рече дека дронот се користел за следење на регионалните води „во поддршка на тековните операции“.
Хокинс додаде дека расипаниот дрон бил „постар модел кој не собирал чувствителни податоци ниту носел класифицирана сонарна или радарска опрема“ и нагласи дека американските операции во регионалните води продолжуваат.