Кандидатот на десницата Абелардо де ла Есприеља тесно победи на претседателските избори во Колумбија, покажуваат првичните резултати, што би можело да означи драматичен пресврт во начинот на кој владата се справува со вооружениот конфликт и насилството во земјата.
Де ла Есприеља, кој беше поддржан од американскиот претседател Доналд Трамп, вети дека војската ќе се справи со нелегалните вооружени групи, трговијата со дрога и криминалот.
Според прелиминарните резултати, тој го победи кандидатот на левицата, Иван Сепеда, близок соработник на претседателот Густав Петар.
„Денес започнува нова ера за нашата земја, ера изградена врз слободната и демократска волја на милиони луѓе, кои избраа да веруваат во голема, безбедна, прогресивна Колумбија, полна со можности“, рече Де ла Есприеља.
Врз основа на 99 проценти од обработените изборни материјали, Де ла Есприеља е малку понапред со 49,7 проценти од гласовите, додека Сепеда освои 48,7.
Сепеда не го призна поразот, велејќи дека ова сè уште не се „официјални или обврзувачки“ резултати.
„Кога резултатите ќе бидат конечни и кога ќе се изврши соодветна верификација, ќе ги признаеме официјалните резултати“, рече тој.
Прелиминарната верификација на првичните резултати од првиот круг гласање на 31 мај покажа мали разлики во однос на конечниот исход, објави Ројтерс.
Де ла Есприела, кој пораснал на карипскиот брег, има значителна поддршка во овој дел од земјата.
„Вечерва е почеток на нова приказна за нашиот народ, започнува нова ера“, им рече тој на поддржувачите кои ја славеа победата во крајбрежниот град Баранкила.
Политичарот, кој си го даде прекарот Тигар, вети дека ќе го почитува уставот од 1991 година.
Неговите собрани поддржувачи носеа жолти фудбалски дресови додека мавтаа со колумбиски знамиња.
Тие пееја и танцуваа на музиката од сцената поставена за десничарскиот кандидат, на која имаше негови фотографии, скандирајќи „Држете се цврсто за татковината“ и „Петро, надвор“.
Некои носеа капи како оние што ги носеа поддржувачите на Трамп, со пораката „Да ја направиме Колумбија повторно голема“.
Трамп реагираше на резултатите од колумбиските избори, пишувајќи на социјалната мрежа Truth Social „Тој победи, ГОЛЕМО!“.
„Уморни сме од убивање во оваа земја“
„Уморни сме од бирократијата на оваа влада. Имаме претседател од крајбрежјето“, рече Патриција, една од поддржувачите на Де ла Есприел.
„Горди сме на Тигре. Се надеваме дека ќе ја промениме земјата, ќе создадеме земја каде што ќе можеме да имаме работни места и поголема безбедност“, рече друга жена.
Поддржувачите на Сепедо беа исто така на улиците на Баранкила, изразувајќи загриженост поради тесниот пораз.
„Постои опиплива вознемиреност во воздухот“, изјави за Би-Би-Си Каталина Ла Гранде, студентка и активистка која го поддржуваше Сепеда.
„Таква тесна разлика нè загрижува и затоа што одразува колку е поделена земјата“.
Се зголемуваат стравувањата дека може да има немири во земјата по објавувањето на резултатите, особено ако не сите го прифатат исходот.
Доцна во неделата, беше објавено дека демонстрантите и полицијата се судриле во третиот по големина град во Колумбија, Кали.
Демонстрантите запалија американски знамиња, а полицијата употреби солзавец за да ги растера големите групи луѓе лути на победата на Де ла Есприела.
Петро може да го оспори резултатот.
„Никој не може да биде прогласен за претседател“ врз основа на „прелиминарни резултати“, напиша X онлајн.
Тој повика на ревизија на софтверот за гласање, тврдејќи дека некои избирачки места биле „компромитирани“, без да обезбеди докази.
Кој е Абелардо де ла Есприела?
Де ла Есприела е адвокат и бизнисмен без претходно политичко искуство.
Тој го застапуваше Алекс Саба, соработник на соборениот венецуелски претседател Николас Мадуро, кого Америка го обвинува за перење пари.
Еден од неговите клиенти беше Давид Марсија Гузман, еден од најголемите измамници во Колумбија.
Де ла Есприела рече дека тоа е дел од неговата правна работа.
Тој е споредуван со претседателот на Ел Салвадор, Наџиб Букеле, поради неговиот пристап кон безбедносната политика, па дури и поради изгледот на неговата брада.
На митинзите и на социјалните медиуми, тој и неговите поддржувачи често носат колумбиски фудбалски дресови, што ги наведува противниците да го обвинат за политизирање на спортот.
Тој често зборува зад непробојно стакло.
Воена репресија
Вооружените конфликти, кои траат во Колумбија со децении, ескалираа во последните години.
Бројот на членови на вооружени герилски групи и картели, вклучувајќи ги и дисидентските фракции на Револуционерните вооружени сили на Колумбија (FARC), Националната ослободителна армија (ELN) и Клан дел Голфо, се дуплираше во последните пет години.
Додека се борат за профитабилни патишта за шверц на кокаин и нелегално рударство, насилството ескалира.
Десетици илјади луѓе беа раселени минатата година по бруталните напади по должината на колумбиско-венецуелската граница.
Производството на кокаин го достигна врвот во земја која инаку е најголемиот производител на дрога во светот.
Критичарите на сегашниот претседател Петро велат дека неговата стратегија за „целосен мир“, која им дава приоритет на преговорите со вооружените групи, не успеа, меѓу другото, бидејќи им дозволи на тие групи да користат прекин на огнот за да го прошират влијанието и територијата.
Де ла Есприела вети дека ќе ги прекине сите преговори со нелегалните вооружени групи и наместо тоа ќе воведе построга воена репресија за да воспостави ред, како и да соработува потесно со САД.
Тој, исто така, вети дека ќе изгради мега-затвор во колумбиската џунгла, како и дека ќе го намали државниот апарат и ќе го реформира здравствениот систем.
Поддршката на Трамп
Де ла Есприела е државјанин на САД од 2023 година, а претходно живеел и работел многу години во Мајами.
Трамп го поддржа велејќи дека ќе „запре нелегалната миграција, ќе се справи со криминалот и дрогата и ќе го врати ЗАКОНОТ И РЕДОТ!“.
Пред изборите, тој рече дека Есприела ќе ја има „целосната поддршка и силата на Америка зад себе“.
Колумбија беше најблизок сојузник на Америка во регионот во минатото.
Сепак, во последниве години, односите беа затегнати, а двајцата претседатели, Трамп и Петро, дојдоа во конфликт околу политиката на САД кон мигрантите, царините и воената интервенција во Латинска Америка.
Голем број латиноамерикански земји се свртеа кон десно на неодамнешните избори, особено поттикнати од безбедносните загрижености.
Де ла Есприела доби пофалби од други десничарски лидери во регионот, како што се претседателите на Аргентина и Чиле, Хавиер Мајли и Хозе Антонио Касто.