Во среда, претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, треба да предложи голема промена во европската безбедносна архитектура – формирање на Европски совет за безбедност во кој би учествувале Украина, Велика Британија, Норвешка, Канада и други партнери, заедно со членките на ЕУ.
Фон дер Лајен треба да го презентира планот пред претставниците на Европскиот парламент во Стразбур како дел од годишниот говор за состојбата на Европската Унија.
Според нацртот, Европскиот совет за безбедност треба да овозможи побрза координација на одговорите на сè посериозните безбедносни закани, според „Еурактив“.
„Со оглед на природата и обемот на ризикот, ова сега е уште поитно. Затоа ќе ги презентираме нашите идеи со цел Европскиот совет за безбедност да стане реалност“, се вели во нацртот на говорот.
Механизам базиран на Член 4 на НАТО
Друг важен предлог е создавањето на посебен европски протокол за безбедност.
Би бил моделиран според Член 4 од Северноатлантскиот договор, кој им дозволува на членовите на НАТО да побараат консултации со своите сојузници кога сметаат дека нивниот територијален интегритет, политичка независност или безбедност се загрозени.
Според планот што ќе го презентира фон дер Лајен, сличен механизам би постоел во рамките на ЕУ.
„Ја зајакнуваме нашата работа со НАТО. Но, нашата доктрина, нашите институции и нашето донесување одлуки не беа во чекор со новата реалност“, треба да каже претседателот на Комисијата.
На масата, Украина, Велика Британија, Канада…
Европскиот совет за безбедност нема да биде ограничен само на 27-те земји-членки на ЕУ.
Според нацртот, лидерите на Украина, Велика Британија, Норвешка, Канада и други земји-партнери треба да учествуваат во новиот формат, заедно со лидерите на ЕУ.
Идејата за Европски совет за безбедност не е сосема нова.
Претходно, се појави како француско-германска иницијатива, а доби дополнителен импулс по руската инвазија на Украина.
Европскиот комесар за одбрана Андриус Кубилиус неколку пати се залагаше за негово формирање.
„Еурактив“ наведува дека новиот формат потенцијално би можел да преземе дел од политичко-безбедносната улога што ја има НАТО денес, но сè уште не е познато како генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, и претседателот на САД, Доналд Трамп, би се позиционирале според предлогот.
Специјален сојуз со Канада
Фон дер Лајен, исто така, треба да предложи посилна врска меѓу Европа и Канада.
Во присуство на канадскиот премиер Марк Карни, ќе ја претстави идејата за „Алијанса за иднината“, која треба да ги подигне односите ЕУ-Канада на повисоко ниво.
„Сакаме да го подигнеме односот со Канада на највисоко можно ниво“, се вели во нацрт-документот.
Соработката со Канада и Велика Британија треба дополнително да се развива во областа на безбедноста на вештачката интелигенција.