Сега се затворени и Хормуз и Црвеното Море, а тоа е огромен проблем за светот!

On:
Сподели со своите пријатели

Јеменските Хути објавија дека извршиле напади врз бродови во Црвеното Море, зголемувајќи го ризикот од понатамошна ескалација на Блискиот Исток.

Тие ги принудија бродовите да се вратат од теснецот Баб ел-Мандеб, кој се заканува да го блокира клучниот поморски пат помеѓу Европа и Азија.

Овие настани се случуваат во контекст на меѓусебни напади меѓу САД и Иран, додека договорот за развој на саудиската нуклеарна програма предизвикува стравувања од нова трка во вооружување.

За делови од регионот, 2026 година веќе се покажува како една од најнасилните во последно време.

Централната команда на САД (CENTCOM) спроведува воздушни напади врз ирански цели веќе 13 ноќи по ред.

„Ги нападнавме воените командни центри на Иран, магацините за беспилотни летала, комуникациските мрежи, крајбрежните станици за надзор и поморските објекти. Целта е дополнително да се намали заканата што Иран ја претставува за цивилните морнари и трговските бродови во Ормузскиот теснец“, се вели во соопштението објавено во четврток.

 

 

Од оаза на стабилност до насилни шокови

Арапските држави во Заливот, кои вообичаено се сметаат за оази на стабилност, низок криминал и минимални даноци, сега се соочуваат со напади од Иран.

Јеменските Хути, кои се поддржани од Техеран, се приклучија на конфликтот откако пропадна прекинот на огнот со соседна Саудиска Арабија од 2022 година.

Оваа недела, два саудиски брода беа погодени од ракети во Црвеното Море.

Хутите тврдат дека принудиле уште десет бродови да се вратат и им издале предупредување да ги избегнуваат саудиските пристаништа.

Ова го отежнува движењето низ стратешкиот теснец Баб ел-Мандеб, кој го поврзува јужниот дел од Црвеното Море со Индискиот Океан.

ПРОЧИТАЈТЕ И:  Првата средба меѓу Лавров и Рубио за една година траеше 35 минути

Прекините во снабдувањето со енергија и ѓубрива поради затворањето на Ормутскиот теснец од страна на Иран сега добија нова димензија, а двојната блокада на клучната поморска трговија наскоро би можела да има влијание врз светската економија.

Саудиска Арабија се обидува да се дистанцира од конфликтот меѓу Иран и САД.

 

 

Во голема мера беше поштедена од нападите со беспилотни летала и балистички ракети на Иран што ги погодија Бахреин, Кувајт и Јордан овој месец.

Поради затворениот Ормутски теснец, Саудијците делумно ги решија своите проблеми со извозот на нафта со испраќање милиони барели дневно преку цевководот Исток-Запад, кој се протега од нафтените полиња на исток до извозниот терминал Јанбу Ал-Бар на Црвеното Море.

Од тој терминал, нафтата се испраќаше со танкери на југ, покрај Јемен и теснецот Баб ел-Мандеб, па сè до отворениот Индиски Океан.

Таа рута повеќе не е безбедна бидејќи Хутите им се закануваат на бродовите што пловат по нивниот брег.

Претседателот на САД, Доналд Трамп, вети дека ќе „се грижи за Хутите“, но претходните обиди не дадоа резултати.

Кои се Хутите?

Хутите се шиитска племенска група од северот на Јемен, собрана околу градот Саада.

Тие ги искористија немирите за време на протестите на Арапската пролет во 2014 година, се преселија на југ и го освоија главниот град Сана.

ПРОЧИТАЈТЕ И:  Авион се урна кај Сиетл! Пожар го зафати авионот, се борат за живот на уште еден патник (ВИДЕО)

Оттогаш, тие ги контролираат повеќето населени делови од Јемен, вклучувајќи го и стратешкото пристаниште Ходеида.

Во 2015 година, Саудиска Арабија започна војна против нив за да ја поддржи соборената јеменска влада и да спречи создавање милиција под влијание на Иран на нејзината јужна граница.

Ријад очекуваше дека супериорни воздушни сили, опремени со западно оружје, брзо ќе ги принудат Хутите да преговараат.

И покрај големите цивилни жртви за време на неколкугодишните воздушни напади, Хутите никогаш не капитулираа и денес цврсто ја држат власта.

 

 

Претходни напади

Од 2023 до 2025 година, Хутите напаѓаа бродови во Црвеното Море за кои тврдеа дека се поврзани со Израел, наведувајќи ја поддршката за Палестинците во Газа.

Тие, исто така, испукаа ракети кон американски и британски воени бродови.

Планините на Јемен покрај Црвеното Море, слично како крајбрежјето на Иран околу Ормутскиот теснец, се полни со скривалишта за оружје што може брзо да се активира за напад на бродови.

Таа кампања предизвика пренасочување на бродскиот сообраќај и зголемување на трошоците за транспорт, што предизвика воена интервенција од страна на САД и Велика Британија.

Сега постојат стравувања дека сценариото може да се повтори.

Во поширокиот регион, ситуацијата е сложена.

Ирак и Сирија, земји кои со години се во граѓанска војна, сега се релативно стабилни.

Војната во Газа технички е под прекин на огнот, но Палестинците продолжуваат да умираат во воздушните напади, додека израелските населби, кои се нелегални според меѓународното право, се шират на окупираниот Западен Брег.

ПРОЧИТАЈТЕ И:  Пентагон го намали официјалниот број на американски војници убиени во Иран

Преговорите меѓу Израел и либанскиот Хезболах се во тек, па затоа се очекува конфликт во областа.

Економски и воени последици

Аналитичарите во моментов се главно фокусирани на Заливот и Арапскиот Полуостров.

Администрацијата на Трамп е во конфликт со Иран од кој не може да најде излез.

Дневните воздушни напади на САД не успеваат да го принудат Иранскиот корпус на револуционерна гарда (ИРГЦ) да се откаже од контролата врз Ормускиот теснец.

По секој американски удар, ИРГЦ возвраќа со напади врз соседните арапски држави каде што се наоѓаат американските бази и на тој начин се обидува да создаде раскол меѓу нив и Вашингтон.

Од економска гледна точка, секој ден кога клучните производи од Заливот не можат да поминат низ Ормускиот теснец врши притисок врз глобалните синџири на снабдување и цените.

Доколку теснецот Баб ел-Мандеб остане затворен, влијанието врз светската економија ќе биде уште поголемо.

Воените тензии беа дополнително засилени со договорот објавен во среда, кој им овозможува на американските компании да ѝ помогнат на Саудиска Арабија да развие цивилна нуклеарна програма.

Иако нема индикации дека Ријад планира да развие нуклеарно оружје, постојат стравувања дека тоа би можело да поттикне трка во вооружување, бидејќи и Турција и Египет ги зајакнуваат своите нуклеарни програми во потрага по безбедносни гаранции.

Блискиот Исток доживеа бројни бранови на насилство во поновата историја. Сепак, постојат голем број загрижувачки фактори кои укажуваат дека, без траен и сеопфатен договор меѓу САД и Иран, регионот би можел да се соочи со долг период на нестабилност.