Поранешниот британски премиер Борис Џонсон остро ги критикуваше европските лидери за она што го нарече „празни ветувања“ за стратешка автономија од САД, предупредувајќи дека дебатата за европската независност од Вашингтон во моментов е „патетична и ирелевантна“.
Во авторски текст за „Волстрит џурнал“, Џонсон вели дека Европа не може да ја докаже својата вредност со декларации, туку со конкретни акции – пред сè, посилна и порешителна поддршка за Украина.
Според него, денес Европа се соочува со „златна можност“ да покаже вистинска стратешка тежина.
Ако сака да ја преземе водечката улога од САД и да дејствува понезависно, војната во Украина е моментот за таква демонстрација на способност.
Во спротивно, смета Џонсон, сите изјави за автономија остануваат само реторика.
Поранешниот британски премиер не штеди критики ниту кон Вашингтон.
Иако истакнува дека трансатлантските врски се од клучно значење, тој наведува дека Американците „можат да бидат неподносливи“ и дека Белата куќа греши ако верува дека Москва навистина сака мир.
Џонсон оценува дека администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп би можела да направи многу повеќе за да ја заврши војната, додавајќи дека Европа треба да се „моли“ за таков ангажман.
Во исто време, тој предупредува дека европските лидери мора да донесат одлука: или ќе бидат подготвени за „смели“ и „скапи“ чекори во корист на Киев, или треба да се откажат од празните повици за стратешка автономија и да ја продолжат политиката која, вели тој, функционира повеќе од еден век – потпирање на американската безбедносна гаранција.
Џонсон потсетува дека САД финансираат околу 70 проценти од вкупните расходи на пактот на НАТО, обезбедуваат речиси целиот потенцијал за нуклеарно одвраќање на алијансата, како и доминантен дел од нејзиниот транспортен капацитет за тежок товар. Затоа тој верува дека е опасно да се „преправа“ дека постои вистинска европска алтернатива на НАТО.
„Или мора да покажат дека се посветени и подготвени да направат нешто големо, ризично и стратешки автономно – што очигледно немаат намера да го прават – или мора да замолчат“, рече Џонсон.
Како конкретни мерки, тој предлага испраќање европски трупи во една од „безбедните зони“ во Украина, испорака на ракети за уништување на руските производствени капацитети за беспилотни летала, координирана акција против руската „флота во сенка“, како и префрлање на замрзнатите руски средства во Киев.
Според Политико, довербата меѓу Европа и САД е на работ на колапс.
Во анализа за „Гардијан“, новинарот Пол Тејлор истакнува дека на Европа ѝ недостасува нова воена структура способна за брзи и ефикасни одлуки, бидејќи ниту НАТО ниту Европската Унија не можат да гарантираат навремен одговор на можна агресија. Како можно решение, се споменува „коалиција на оние што се волни“ како дел од поддршката за Украина.
Москва, од своја страна, веќе предупреди на последиците од евентуалното продлабочување на јазот меѓу Брисел и Вашингтон, што дополнително го комплицира геополитичкиот контекст во кој се води дебатата за стратешката иднина на Европа.
Во такви околности, пораката на Џонсон делува како повик за јасна определба, или Европа ја прифаќа реалноста на сопствените ограничувања и продолжува да се потпира на американската моќ, или мора да биде подготвена да ја плати цената на реална, а не декларативна, автономија.