Nejpjido, glavni grad Mjanmara, jedan je od najneobičnijih urbanističkih projekata 21. veka. Izgrađen je gotovo iz temelja početkom ovog veka, a pažnju sveta privukao je kada je vojna vlast 2005. godine iznenada počela da premešta državne institucije iz Jangona, nekadašnje prestonice, u novi administrativni centar.
Grad je razvijan daleko od očiju javnosti, a njegova izgradnja počela je oko 2002. godine. Zvanično ime Nejpjido objavljeno je 2006. godine.
Iza projekta stajao je tadašnji vojni režim, predvođen generalom Tan Šveom, a odluka o preseljenju državnih institucija izazvala je brojna pitanja o razlozima za izgradnju potpuno nove prestonice.
Putevi sa 20 traka, ali bez uobičajenih saobraćajnih gužvi
Jedna od najupečatljivijih karakteristika Nejpjida jesu njegove ogromne saobraćajnice.
Pojedini bulevari imaju i do 20 traka, što je prizor koji se retko viđa čak i u najvećim svetskim metropolama.
Fotografije i reportaže međunarodnih medija prikazivale su široke puteve na kojima se, uprkos njihovim dimenzijama, kretalo iznenađujuće malo vozila.
Grad se prostire na oko 7.054 kvadratna kilometra, ali ova površina obuhvata širu administrativnu teritoriju i okolna naselja, a ne samo gusto izgrađeno gradsko jezgro.
Zbog takvog rasporeda, pojedini delovi prestonice međusobno su veoma udaljeni, a veliki prostori između administrativnih i stambenih zona dodatno pojačavaju utisak praznine.
Monumentalne zgrade i sadržaji koji iznenađuju
Nejpjido je izgrađen kao administrativno središte države. U njemu se nalaze parlament, ministarstva, veliki državni kompleksi, hoteli, kongresni centri i objekti namenjeni poslovnim i turističkim aktivnostima.
Grad ima i zoološki vrt, safari-park, golf-terene, muzeje, parkove i budističke verske objekte. Među poznatijim znamenitostima je pagoda Uppatasanti, koja podseća na čuvenu pagodu Švedagon u Jangonu.
Ipak, raskošna infrastruktura nije pretvorila Nejpjido u najveće poslovno središte zemlje. Jangon je i dalje važan centar trgovine i privrede, dok je Nejpjido prvenstveno sedište državne administracije.
Koliko ljudi zaista živi u ovom gradu?
Upravo je broj stanovnika jedna od tema zbog kojih je Nejpjido godinama izazivao interesovanje. U međunarodnim medijima često se pojavljivala procena od oko milion stanovnika, ali su novinari koji su posetili grad opisivali ulice na kojima je bilo veoma malo saobraćaja i ljudi.
Guardian je u reportaži iz 2015. godine opisao gotovo prazne bulevare i izrazio sumnju u tada navođene podatke o broju stanovnika.
Slične utiske objavili su i drugi međunarodni mediji.
To, međutim, ne znači da je grad napušten: u njemu žive stanovnici, rade državne institucije i postoje aktivna naselja, ali se svakodnevni život ne odvija ravnomerno na čitavoj njegovoj ogromnoj teritoriji.
Zbog ograničene transparentnosti i teškoća u nezavisnom prikupljanju podataka u Mjanmaru, broj stanovnika ne treba predstavljati kao potpuno pouzdanu i preciznu činjenicu bez dodatne provere.
Zašto je vojna vlast izabrala novu prestonicu?
Kao jedan od razloga za preseljenje navodila se centralnija lokacija Nejpjida, koja bi državnoj administraciji omogućila da bude bliže različitim delovima zemlje.
Međutim, međunarodni analitičari razmatrali su i druga moguća objašnjenja, uključujući strateške i bezbednosne interese tadašnjeg vojnog rukovodstva.
Nijedno od tih tumačenja ne treba predstavljati kao konačno dokazano objašnjenje motiva iza odluke.
Ono što je jasno jeste da je preseljenje predstavljalo ogroman politički i građevinski poduhvat, čiji se troškovi i puna ekonomska opravdanost teško mogu nezavisno utvrditi.
Nejpjido tako ostaje grad kontrasta: monumentalni bulevari, ogromne državne zgrade i infrastruktura koja deluje kao da čeka mnogo veći broj stanovnika.
Upravo taj nesklad između veličine projekta i svakodnevnog života učinio je ovu prestonicu jednom od najneobičnijih na svetu.