Demografska slika Balkana poslednjih godina pokazuje velike razlike među državama, a podaci za 2025. godinu to posebno jasno potvrđuju. U nekoliko zemalja regiona registrovano je više od 90.000 smrtnih slučajeva godišnje, dok se u manjim državama broj umrlih kreće oko nekoliko hiljada. Istovremeno, stope smrtnosti značajno se razlikuju, što je u velikoj meri povezano sa starošću stanovništva.
Za razliku od ranijih podataka zasnovanih na projekcijama, ovaj pregled koristi stvarno registrovane smrtne slučajeve tokom 2025. godine, prema najnovijim dostupnim podacima nacionalnih statističkih institucija. Tamo gde je nacionalni zavod objavio konačnu stopu smrtnosti, navodimo upravo taj podatak, dok kod pojedinih zemalja treba imati u vidu razlike u načinu obračuna i trenutku objavljivanja podataka.
Bugarska – 99.479 umrlih i stopa od 15,5 promila
Bugarska se nalazi na vrhu liste kada je reč o stopi smrtnosti. Nacionalni statistički institut Bugarske objavio je da je tokom 2025. godine registrovano 99.479 umrlih, dok je stopa smrtnosti iznosila 15,5 umrlih na 1.000 stanovnika. U odnosu na 2024. godinu broj umrlih smanjen je za 1.257.
Visoka stopa nije samo posledica broja umrlih, već i starosne strukture stanovništva. Bugarska ima veoma izražen proces starenja stanovništva, zbog čega je prirodno da u ukupnoj populaciji postoji veliki udeo ljudi u starijim starosnim grupama.
Srbija – 95.247 umrlih i 14,5 promila
Srbija je druga na listi po stopi smrtnosti. Prema konačnim podacima Republičkog zavoda za statistiku, u 2025. godini umrlo je 95.247 ljudi, dok je stopa smrtnosti iznosila 14,5 na 1.000 stanovnika.
Zanimljivo je da je među ukupno preminulima bilo 47.562 muškarca i 47.685 žena, dok je prosečna starost umrlih iznosila 75,6 godina. Najveći broj smrtnih slučajeva zabeležen je među stanovnicima starosti od 75 do 84 godine.
Hrvatska – 50.007 umrlih i 12,9 promila
U Hrvatskoj je tokom 2025. godine umrlo 50.007 osoba, a zvanična stopa mortaliteta iznosila je 12,9 umrlih na 1.000 stanovnika.
Prema podacima Državnog zavoda za statistiku, od ukupnog broja umrlih bilo je 24.940 muškaraca i 25.067 žena. Hrvatska je istovremeno zabeležila negativan prirodni priraštaj od 17.528 stanovnika.
Bosna i Hercegovina – 35.801 smrtni slučaj
U Bosni i Hercegovini su matične službe tokom 2025. godine registrovale 35.801 umrlo lice, što je 0,58 odsto više nego godinu ranije.
Prema Agenciji za statistiku BiH, tokom iste godine registrovano je 24.105 živorođene dece, pa je prirodni priraštaj bio -11.696 stanovnika.
Broj od 35.801 predstavlja stvarno registrovane smrtne slučajeve, a ne projekciju. Zbog različitog načina objavljivanja demografskih podataka u odnosu na neke druge zemlje, ovaj podatak je najbezbednije posmatrati zajedno sa zvaničnim podacima o broju stanovnika i prirodnom kretanju.
Grčka – 121.566 umrlih, uz važnu napomenu
Grčka je specifična jer su najnoviji dostupni podaci ELSTAT-a za 2025. objavljeni kroz statistiku nedeljnih smrtnih slučajeva. Prema tim podacima, tokom 52 nedelje 2025. godine registrovano je 121.566 smrtnih slučajeva na teritoriji Grčke.
ELSTAT ovu seriju označava kao privremenu, jer se naknadno mogu uključivati zakašnjelo prijavljeni smrtni slučajevi. Zato broj 121.566 ne treba predstavljati kao konačan godišnji rezultat ako se u tekstu želi insistirati isključivo na konačnim podacima.
Makedonija – 20.287 umrlih i 11,1 promila
U Makedoniji su tokom 2025. godine umrle 20.287 osobe, prema konačnim podacima Državnog zavoda za statistiku.
Zvanična stopa mortaliteta iznosila je 11,1 umrlih na 1.000 stanovnika. Broj umrlih bio je za 0,4 odsto veći nego 2024. godine, a među preminulima je bilo 10.498 muškaraca i 9.789 žena.
Crna Gora – 6.413 umrlih
U Crnoj Gori je tokom 2025. godine umrlo 6.413 osoba, od kojih 3.281 muškarac i 3.132 žene. Istovremeno je rođeno 6.925 dece, pa je Crna Gora zabeležila pozitivan prirodni priraštaj od 512 stanovnika.
MONSTAT za sredinu 2025. procenjuje broj stanovnika na 623.115, dok se stopa smrtnosti računa na osnovu procenjenog prosečnog broja stanovnika tokom godine.
Slovenija – 21.223 umrlih i 10,0 promila
U Sloveniji je tokom 2025. godine umrlo 21.223 stanovnika, što je 283 manje nego godinu ranije. Zvanična stopa smrtnosti iznosila je 10,0 na 1.000 stanovnika.
Zanimljiv je podatak da je prosečna starost umrlih muškaraca bila 75,4 godine, dok je kod žena iznosila 83,1 godinu. Slovenija je 2025. godine zabeležila i negativan prirodni priraštaj od 4.262 stanovnika.
Albanija – 21.394 umrlih i 9,1 promil
Albanija se nalazi među zemljama sa nižom stopom smrtnosti u regionu. Prema INSTAT-u, tokom 2025. godine registrovana su 21.394 smrtna slučaja, što je 3,2 odsto manje nego 2024. godine.
Bruto stopa smrtnosti iznosila je 910,5 umrlih na 100.000 stanovnika, odnosno 9,105 na 1.000 stanovnika.
Kosovo – 10.351 smrtni slučaj na teritoriji Kosova
Prema Agenciji za statistiku Kosova, tokom 2025. godine registrovano je ukupno 12.119 smrtnih slučajeva, ali taj broj uključuje i smrti registrovane van Kosova.
Na teritoriji Kosova dogodio se 10.351 smrtni slučaj, dok je dodatnih 1.768 smrtnih slučajeva registrovano van teritorije. Zato je, ako želimo da poređenje govori o smrtnim slučajevima koji su se dogodili na samoj teritoriji, relevantna brojka od 10.351.
Šta nam zapravo govore ovi podaci?
Broj umrlih i stopa smrtnosti nisu ista stvar. Velika država može imati mnogo više preminulih u apsolutnom broju, ali nižu stopu kada se broj umrlih uporedi sa ukupnim brojem stanovnika. Upravo zato se za poređenje zemalja koristi stopa umrlih na 1.000 stanovnika.
Podaci za 2025. pokazuju i koliko je starenje stanovništva važan faktor. Bugarska i Srbija imaju veoma visoke stope, dok zemlje sa mlađom starosnom strukturom, poput Albanije i Kosova, imaju znatno niže stope. To ne znači automatski da je zdravstveno stanje stanovništva u jednoj zemlji bolje ili lošije, već da na pokazatelj snažno utiče demografska struktura.
Važno je i da se ne mešaju stvarno registrovani smrtni slučajevi i projekcije. U ovom pregledu prioritet su imali zvanični podaci za 2025. godinu, a tamo gde konačni podaci još nisu dostupni, to je jasno naznačeno. Tako se dobija mnogo realnija slika demografskih kretanja na Balkanu nego kada se koriste projekcije umesto stvarno registrovanih događaja.